Savaş suçları, savaş sırasında sivillere, esirlere veya savaş dışı kalan kişilere karşı, uluslararası hukuka aykırı şekilde işlenen ağır ihlallerdir. Savaşın kuralları vardır. Bu kurallar başta “ Cenevre Sözleşmeleri “ ve “ Roma Statüsü “ ile belirlenmiştir. Peki nedir bu savaş suçları derseniz:

_ Sivilleri kasıtlı hedef almak

_ İşkence ve kötü muamele

_ Savaş esirlerini öldürmek veya insanlık dışı davranmak

_ Hastaneler, okullar gibi sivil yapıları hedef almak

_ Yasaklı silahların kullanımı ( kimyasal silahlar vb.)

_ Teslim olmuş askerlere saldırmak

_ Cinsel şiddet ve tecavüz

Bütün bu kurallar daha önce defalarca çiğnendiği için kondu, ama ne yazık ki günümüzde hala bu savaş suçlarını pervasızca işleyen ülkeler var.

Geçmişten bu güne örnekler sıralayabiliriz:

“ İkinci Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanya’sının Holokost kapsamında milyonlarca Yahudi’yi sistematik olarak öldürmesi.”

“ Japon ordusunun Nanking Katliamı.”

Bu suçlar sonrası “ Nürnberg Mahkemeleri “ kurulmuş ve ilk uluslararası savaş suçu yargılamaları yapılmıştır.

“ Yine 1990’larda Bosna Savaşı sırasında yaşanan; “Srebrenitsa Katliamı”

( 8000’ den fazla Boşnak erkek ve çocuğun öldürülmesi )

Bu katliamdan sorumlu tutulan; “ Slobodan Miloseviç” yargılandı.( Ölmeden önce süreç devam ediyordu.)

Diğer suçlu; “ Radovan Karadziç “ müebbet hapis cezası aldı.”

Günümüzden örneklere gelince;

“ Suriye İç Savaşı; “ Kimyasal silah kullanımı iddiaları vardı. Sivillere yönelik bombardımanlar oldu. “

“ Rusya_ Ukrayna Savaşı “: Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, sivil yerleşimlerin hedef alınması ve Buça Katliamı.”

“ İsrail_ Filistin Çatışması”:

“ Sivillerin hedef alınması, orantısız güç kullanımı.”

“ Ve yakın zamanda İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin İran’a saldırması: “

Halen tırmanarak devam eden bu savaşta, İran’daki bir okulun vurulması, küçük kız çocuklarının ölümü, hastanelere yönelik saldırılar, aslında savaş suçu kapsamına girer.

Savaş suçları, savaşın bile kuralları olduğunu gösteren en ağır ihlallerdir. Savaşın da bir ahlakı olmalıdır. Uluslararası hukuk, sivilleri korumayı ve savaşın “ insani sınırlar içinde” kalmasını amaçlar. Ancak hem geçmişte, hem de günümüzde bu kurallar sık sık ihlal edilmiştir ve edilmeye de devam ediyor.

Uluslararası hukuka göre savaşta uyulması gereken etik ve hukuki kurallar şunlardır:

_ Ayrım ilkesi ( distinction): “ Sivil ve asker ayrılmalıdır. Siviller hedef alınamaz.

_ Orantılılık ( proportionality): Askeri hedefe yapılan saldırı, sivil zararı aşırı olmamalıdır.

_ Gereklilik ( military necessity): Sadece askeri zorunluluk varsa, güç kullanılabilir.

_ İnsanlık ( humanity): Gereksiz acı ve ıstırap yasaktır.

_ Esirlere iyi muamele: Teslim olan veya yaralanan askerler korunmalıdır.

Savaş suçlarına verilecek cezalar: Uzun süreli hapis, müebbet hapis( ömür boyu hapis), para cezaları ve mal varlığına el koyma cezalarıdır.

Ama şu bir gerçek ki; bazı ülkeler ve o ülkelerin savaş suçlusu yönetimleri, kendilerini bu cezalardan muaf sanıyorlar! Keşke böyle olmasaydı!

© Akdeniz Gerçek