menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gazi Meclis'in açılışının 106. yılında Milli irade mi kişisel irade mi?

28 0
23.04.2026

1876 Anayasası'nın ( Kanuni Esasi ) yürürlükte olduğu, Saltanat ve Hilafet kurumunun varlığını sürdürdüğü, Mütareke Hükümetlerinin birinin gidip, diğerinin geldiği bir dönemde, 23 Nisan 1920’de, Anadolu’nun ortasında, Ankara’da açılan Büyük Millet Meclisi ne anlama gelmektedir?  

Halife Sultanın iradesi her şeyin üstünde iken, Büyük Millet Meclisi'nin 20 Ocak 1921’de kabul ettiği Anayasa’nın (Teşkilatı Esasiye Kanunu) 1. Maddesindeki ; “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir. Yönetim usulü halkın kaderini bizzat ve doğrudan idare etmesi esasına dayanır” cümlesi, kutsal hilafet ve saltanat makamına meydan okuma, otoritesini tanımama değil midir?

2. Maddedeki; “Yürütme gücü ve yasama yetkisi milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisi'nde toplanır” cümlesi, İstanbul’u devre dışı bırakan yeni bir devletin/rejimin ilanı değil midir?  

3. Maddedeki; “Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi tarafından idare olunur ve hükümeti “Büyük Millet Meclisi Hükümeti” unvanını taşır” hükmü, Saltanat ve Hilafet makamında oturanın tartışılmaz yetkisinin ortadan kaldırılması, gücünün sıfırlanması değil midir?  

Hiç kuşkusuz daha birçok soru sıralanabilir ama bu kadarı bile Türk Milleti'nin kutsal isyanının ve Anadolu İhtilali'nin boyutlarını göstermek için yeterlidir. Biz, Türk halkının adım adım gelişen, büyüyen ve kurumsallaşan direnişiyle birlikte yeni devlet/rejim inşasının kronolojisine bakalım.

İlk adım 19 Mayıs 1919’dan 32 gün sonra yayınlanan Amasya Genelgesi ( 21-22 Haziran 1919 ) İstanbul’a ilk meydan okuma, ilk ihtilal manifestosudur. Amasya Genelgesi'nde, İstanbul hükümetlerinin işgale karşı teslimiyetçi tutumu........

© 12punto