“Yazının başlığındaki üç M. harfini, 1954’te İstanbul Belediyesi’nin İsviçreli dev şirketle anlaşarak girdiği ve 1975’te Koç Holding’in satın aldığı market zincirinin büyüklerinde olduğu gibi 5 M.’ye de uyarlayabiliriz. Zira metnin içinde sık geçecek diğer iki kelime de mafya ve matematik kelimeleri. Bu beş kelimenin kavramsal çağrışımları bağlamında 323 yıllık zaman diliminin bilgileriyle bugüne ışık tutmaya çalışacağız. 2002’den bir anımla başlayayım: Rahmi Koç, Bulgaristan Sofya’da ilk marketinin açılışından sonra, basın toplantısında hafızama kazınan şu cümleleri sarf etmişti: Parası olmayan insanın da ailenin de şirketin de devletin de sözü dinlenmez.”

Yukarıda okuduğunuz paragraf, 3 Haziran Çarşamba günü yazdığım ‘Mağripliler, Masonlar ve Makyavelistler’ başlıklı yazıdan. Yazımda yer verdiğim 24 sene önceki Rahmi Koç cümlesi, paranın söylem üstünlüğünü belirleme gücü olduğunu savunan, keskin bir cümleydi.

Derken bu yazıdan üç gün sonra, 6 Haziran’da malum, meşum fıkra skandalı patladı. Rahmi Koç, o gün İzmir’de hastanesinin açılışında komik de olmayan o kötü fıkrayı anlattı. Her şeyden önce para, belagat üstünlüğü vermez. Rahmi Koç’un retoriğine senelerdir sinmiş olan söylem üstünlüğü zannı, onu 95 yaşında hayatı boyunca en azından kamuoyu önünde yapmadığı bir büyük hataya sürükledi.

‘TERÖRSÜZ TÜRKİYE’ SÜRECİNE DİKKAT!

Biz de bugünkü yazıda hem çarşamba günkü makalenin izinden gideceğiz, hem de pazar günkü ‘Mafyanın çeyrek asırlık döngüsü’ başlıklı yazıda yarım bıraktığımız işi tamamlayıp sonunda bir toplam senteze ulaşmaya çalışacağız...

Ülke olarak hassas bir süreçten geçiyoruz: Terörsüz Türkiye... Rahmi Koç’un fıkrasının -2010 Oslo ve 2013 İmralı sürecinin deneyimleriyle yoğurdu üfleyerek yediğimiz- Ekim 2024........

© Türkiye