Kuryeler ve Diğer Motor Sürücüleri Kırmızı Işıktan Muaf mı?
Bu yazımızda, kuryeler ve diğer motor sürücülerinin trafikte yarattıkları rahatsızlığı ele almak istiyorum.
Kapitalist sistemin yarattığı tüketim toplumu, şehir merkezlerinde her tüketim ürününün evlere servis edilmesi sürecini getirdi. Bir de otomobil fiyatlarının çok yüksek olduğu ülkelerde özellikle gençler motosiklet ile ulaşıma yönelmektedir.
Bunun neticesinde insanlar tam trafik kurallarını öğreniyor, yollar güzelleşti, trafik kazaları azaldı derken özellikle sipariş yetiştirmeye çalışan kuryelerin akıl almaz kural dışı motosiklet kullanması trafikte yeni sorunlara ve kaza riskine yol açmaktadır. Bu konu da yeni bir halk sağlığı, hatta iş sağlığı sorunu olarak bilimsel araştırma niteliğine kavuştu. Solakoğlu Uçar ve arkadaşlarının (2006) yaptıkları çalışmada, İstanbul’daki motosikletli kuryelerin iş kazası niteliğindeki trafik kazaları ve bunları etkileyen faktörler mercek altına alındı. Katılımcıların 156’sı (,2) işlerini yürütürken trafik kazası geçirdiğini ifade etmiş, ortanca kaza sayısı ise 3 olarak belirlenmiştir (1-50 arasında değişmektedir). Kuryelerin işe başladıktan sonra ilk kaza geçirmeleri için geçen ortanca süre 12 ay (1-120 ay arası) olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların 53’ü (4,0) kaza nedeniyle işten ayrı kaldıklarını belirtmiştir. Kazaların en sık nedeni olarak dikkatsizlik gösterilmiştir (P,3).
Çalışma 2006 yapılmış. O zamandan bugüne motosikletli kurye sayısı ve kazası da oldukça arttı.
Kavurmacı (2023) ise yakın tarihte kuryelerin çalışma koşullarını iyileştirecek faktörleri değerlendirdi. Şu tespitlerde bulundu özetle:
Çalışma Koşulları ve Mesleki Yeterlilikler:
Uzun ve Aralıksız Çalışma Saatleri: Motorlu kuryeler genellikle günlük 10 saatin üzerinde, aralıksız ve yoğun tempoda çalışmaktadır. Bu durum yorgunluk ve iş sağlığı risklerini artırmaktadır.
Mesleki Eğitim ve Yeterlilik Eksikliği: Sadece sürücü belgesi yeterli sayılmakta, mesleki eğitim veya sertifika zorunluluğu........
