menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bimarhaneler

23 0
27.10.2026

Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Sosyal tarihte deliler özel bir yer tutar. Deliler ve mecnunlar, onlara yönelik muamele "medeniyet" dairesinde de ele alınmıştır. Deliler bir yandan tıp tarihi içinde mütalaa edilirler, bir yandan da asayiş ve tecritle ilgilidirler. Bu noktada ise tecrit edildikleri mekanlar, manastırlar, kiliseler, camiler, dergahlar ve bimarhaneler akla gelir. Bimarhane ile hapishanenin neredeyse eşanlamlı hale gelmesi ise kesinlikle bir rastlantı değildir.

Bimaristan, İslam dünyasında akıl hastalarını barındıran mekanların genel adıdır. Selçuklular Darüşşifa, Osmanlılar tımarhane veya bimarhane adını kullanır. Miskinler tekkesi veya cüzzamhane denen müesseseler vardır.

Türbeler de benzer işlevleri görmüştür. Afyon'daki Karacaahmed Tekkesi ile Burdur yakınlarındaki Melek Dede Türbesi bunlardandır. Gayrımüslim cemaatin akıl hastalarıysa, genellikle kiliselerin yanındaki manastırlarda tedavi edilirdi. Bunların en ünlüsü Bürükada'daki Aya Yorgi Manastırı'dır. Surp Pirgiç Ermeni Hastanesi, Balıklı Rum Hastanesi, Surp Agog Hastanesi, OrAhayim Yahudi  Hastanesi de deli tedavisinde yer almıştır.

Bizim dağlarda ise deliler iki sınıfa ayrılırdı: Birincisi bildiğiniz deliler, bunlara Bom denilirdi. İkinciler ise aşırı saflara dediğimiz Heğ adlı gruptu. Birinciler kendilerine........

© Birgün