Blockchain denildiğinde akla ilk gelen, genellikle kripto paralardır. Ancak, bu teknolojinin, hayatımızı ve alışkanlıklarımızı temelden dönüştürebilecek çok daha geniş bir potansiyeli var. Blockchain’i bir ağaç olarak düşünürsek, kripto paralar bu ağacın dallarından sadece biri.

Önümüzdeki yazılarda, blockchain’in, tedarik zincirinden sağlığa, hizmet sektöründen, tarım ve lojistiğe uzanan geniş uygulama yelpazesine ve sunduğu potansiyele daha yakından bakacağız. İlk adım olarak, blockchain’in nasıl ortaya çıktığına ve bu teknolojinin tam olarak nasıl çalıştığına değineceğim.

Blockchain’in ortaya çıkışı, Stuart Haber ve W. Scott Stornetta tarafından 1991 yılında tasarlanan bir blok zincirine dayanıyor. Bu teknoloji, başlangıçta belgelerin zaman damgalarını korumak amacıyla kullanılmış, daha sonra 2004 yılında Hal Finney tarafından dijital para birimleri için Yeniden Kullanılabilir İş Kanıtı (RPoW) sistemi olarak geliştirilmiştir.

Blockchain alanındaki ilk ciddi gelişme, 2008 yılında ABD’de yaşanan Mortgage krizi sonrasında Satoshi Nakamoto’nun Bitcoin whitepaper’ını yayımlamasıyla gerçekleşmiştir. Bitcoin, blockchain teknolojisinin ilk uygulaması olarak, merkeziyetsiz bir yapı üzerinde anonim ve güvenli para transferini mümkün kılmıştır.

Eşler arası (Peer-to-Peer) dağıtılmış bir kayıt defteri olan blockchain, merkezi otoriteye ihtiyaç duymadan, doğrudan kullanıcılar arasında bilgi alışverişi yapabilen, finans dünyasının ötesinde, birçok sektörde kullanılabilecek potansiyele sahiptir.

Bu nedenle, yatırım yapmadan önce blockchain teknolojisinin temel prensiplerini anlamak önemlidir. Bu teknoloji, verilerin şeffaf ve güvenli bir şekilde paylaşıldığı, değiştirilemez bir kayıt sistemi sunarak hayatımızı önemli ölçüde değiştirebilir.

Blockchain nasıl çalışır?

Blockchain, dijital kayıtların güvenli bir şekilde saklandığı, dağıtık bir sistemdir. İki taraf arasındaki herhangi bir işlem, dünya genelindeki ağlarda bir dizi düğüm tarafından doğrulanıp onaylanır ve bir blok bu şekilde oluşur. Bu süreç, kriptografi ve hash fonksiyonları gibi güvenlik önlemleri sayesinde sağlanır.

Kriptografi, verilerin gizliliğini ve bütünlüğünü korurken, hash fonksiyonları blokların değiştirilemezliğini sağlar. Herkese açık olan anahtar kriptografisi, kullanıcıların güvenli işlemler gerçekleştirmelerine olanak tanır. Bu işlemler, özel anahtarlarla dijital olarak imzalanır.

Diğer kullanıcılar ise, herkese açık anahtarlar kullanarak bu imzaları doğrular. Bu sayede, işlemlerin güvenilirliği ve kimlik doğrulaması sağlanmış olur. Blockchain’in temel avantajlarından biri de şeffaflıktır. Tüm işlemler ve veriler, dağıtık ağdaki düğümler arasında paylaşılır ve herkes tarafından görüntülenebilir. Bu şeffaflık, kullanıcıların geçmiş işlemleri takip etmelerine ve sistemin güvenilirliğini doğrulamalarına olanak tanır.

Bir örnek üzerinden açıklamak gerekirse, düşünelim ki Ahmet bir kahve dükkanından kahve satın almak istiyor. Bu işlem, Ahmet’in ve dükkanın özel dijital kimlik bilgileri kullanılarak gerçekleştirilir. İşlem, dünya genelindeki blockchain ağında bulunan düğümler tarafından doğrulanır ve onaylandıktan sonra yeni bir blok oluşturulur.

Bu blok, kriptografik yöntemler ve hash fonksiyonları sayesinde güvenli ve değiştirilemez bir hale getirilir. Ahmet, işlemi kendi özel anahtarıyla imzalar ve diğer kullanıcılar da herkese açık anahtarları kullanarak bu imzayı doğrular. Oluşturulan blok, tüm ağ tarafından şeffaf bir şekilde görülebilir, bu da geçmişteki tüm kahve alım işlemlerinin takip edilmesini mümkün kılar.

Bu örnek, blockchain’in, Ahmet’in kahve alımını güvenli, doğrulanabilir ve şeffaf bir şekilde kaydetme yeteneğini vurgular. Bu haftaki yazımda, blockchain teknolojisinin nasıl ortaya çıktığını özetledim ve blockchain hakkında genel bilgiler verdim. Önümüzdeki haftalarda, konuya dair daha geniş bir perspektifle daha derinlemesine inceleme yapacağım.

QOSHE - Blockchain 101: Finans dünyasından öte geleceğin temel teknolojisi - Ali Eşelioğlu
menu_open
Columnists Actual . Favourites . Archive
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

Blockchain 101: Finans dünyasından öte geleceğin temel teknolojisi

20 0
05.02.2024

Blockchain denildiğinde akla ilk gelen, genellikle kripto paralardır. Ancak, bu teknolojinin, hayatımızı ve alışkanlıklarımızı temelden dönüştürebilecek çok daha geniş bir potansiyeli var. Blockchain’i bir ağaç olarak düşünürsek, kripto paralar bu ağacın dallarından sadece biri.

Önümüzdeki yazılarda, blockchain’in, tedarik zincirinden sağlığa, hizmet sektöründen, tarım ve lojistiğe uzanan geniş uygulama yelpazesine ve sunduğu potansiyele daha yakından bakacağız. İlk adım olarak, blockchain’in nasıl ortaya çıktığına ve bu teknolojinin tam olarak nasıl çalıştığına değineceğim.

Blockchain’in ortaya çıkışı, Stuart Haber ve W. Scott Stornetta tarafından 1991 yılında tasarlanan bir blok zincirine dayanıyor. Bu teknoloji, başlangıçta belgelerin zaman damgalarını korumak amacıyla kullanılmış, daha sonra 2004 yılında Hal Finney tarafından dijital para birimleri için Yeniden Kullanılabilir İş Kanıtı (RPoW) sistemi olarak geliştirilmiştir.

Blockchain alanındaki ilk ciddi gelişme, 2008 yılında ABD’de yaşanan Mortgage krizi sonrasında Satoshi Nakamoto’nun Bitcoin whitepaper’ını yayımlamasıyla gerçekleşmiştir. Bitcoin, blockchain teknolojisinin ilk uygulaması olarak, merkeziyetsiz bir yapı üzerinde anonim ve güvenli para transferini mümkün kılmıştır.

Eşler arası (Peer-to-Peer)........

© Dünya


Get it on Google Play