ABD Ortadoğu’dan çekilirken

Bu başlık matbuatta sık sık ifâde ediliyor. Öyle midir, değil midir, bir bakalım. Manzaraya üstünkörü nazar ettiğimizde bu ifâdenin hayli düşündürücü karşılıkları olduğunu görebiliyoruz. ABD, Sûriye ve Irak’taki askerlerini çekme ve üslerini kapatma karârını açıkça ortaya koyuyor. Ama bunun alternatif bir plân üzerinden yürütülüp yürütülmediğine dikkat etmemiz lâzım gelir. Sorulması gereken sual şu: ABD, dünyâ jandarmalığı işlevinden topyekûn mu vazgeçiyor? Değilse bu işlev yeniden ve başka bir formül üzerinden yeniden yapılandırılmak mı isteniyor? ? Bu suale verdiğimiz cevâba göre muhtemel gelişmelerin neler olabileceğini daha sıhhatli tartışabiliriz.

Trump iktidâra gelirken ABD için sanki yeni bir Monroe Doktrini mânâsına gelebilecek vaaller sıralıyordu. ABD’nin artık bir dünyâ jandarmalığı rolünü üstlenmeyeceğini, içine kapanacağını ve kendi meselelerini gündeme koyacağını imâ eden ifâdelerdi bunlar. ABD’deki kaynakların ha bire dışarıya akmasından yılmış , ağır bir kriz yaşayan ABD halkı bu vaatlere destek verdi ve Trump arkasındaki hatırı sayılır bir kamuoyu desteği ile Başkanlık koltuğuna oturdu. Yaptığı ilk işlerden birisi, ABD’ye ağır mâlî külfetler yükleyen çeşitli uluslararası yapıları tartışmaya açmak oldu.. Sert kararlarla bu yapıların bir kısmından ayrıldı. Ama bâzı yapılardan kopması o kadar da kolay değildi. NATO bunların başında geliyordu. Her fırsatta NATO’daki dengesiz kaynak aktarımına karşı savaş açtı. ABD’nin askerî gücünü arkasına alarak yükümlülüklerini aksatan Avrupa’ya karşı aşağılayıcı, tehditkâr bir dil kullandı. Rusya-Ukrayna savaşında umursamaz bir tavır sergileyerek desteğini büyük ölçüde çekti. Bir bakıma NATO devletlerine “Ne hâliniz varsa görün” diyordu. Trump buraya kadar MAGA’cı vaatleri ile tutarlı bir hat tâkip etmiş olduğunu söyleyebiliriz.

Ama her şey bu kadarla bitmiyor. ABD’yi mânâsız savaşlardan çekip, içine kapatarak meselelerini çözeceğini iddia eden Trump, ağır tehditlerle Kanada ve Grönland’ı istilâ etmekten bahseder oldu. Artık ABD ile Avrupa hattı........

© Yeni Şafak