400.000 μη μισθωτοί χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα
Από την 1η Μαρτίου 2026 400.000 μη μισθωτοί συμπολίτες μας αναμένεται να βρεθούν χωρίς ασφαλιστική ικανότητα. Πρόκειται για μια συνθήκη η οποία τινάζει στον αέρα τα θεμέλια της δημόσιας υγείας και της κοινωνικής συνοχής. Αυτή τη συνθήκη η κυβέρνηση επιλέγει να τη βαφτίζει «τήρηση των κανόνων».
Μιλάμε για ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους, μικρομεσαίους εμπόρους, επιστήμονες, αγρότες. Για ανθρώπους που παλεύουν μέσα σε ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον, με τα αυξημένα λειτουργικά έξοδα, με τη χαμηλή κατανάλωση λόγω της μειωμένης αγοραστικής δυνατότητας των καταναλωτών, με τους αποκλεισμούς από τα χρηματοδοτικά εργαλεία και με τα χρέη που συσσωρεύτηκαν εξαιτίας των αλλεπάλληλων κρίσεων, της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης.
Αναρωτιόμαστε: η υγεία είναι προνόμιο μόνο για όσους καταφέρνουν να επιβιώνουν σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες; Από πότε η κοινωνική ασφάλιση έπαψε να είναι μηχανισμός αλληλεγγύης και μετατράπηκε σε εργαλείο τιμωρίας;
Η κοινωνία δεν αντέχει άλλη ανασφάλεια. Δεν αντέχει άλλους αποκλεισμούς και διαχωρισμούς που έχουν να κάνουν με το δικαίωμα στην υγεία.
Αυτή η εξέλιξη θα επιφέρει ουσιαστική υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και της αξιοπρέπειας δεκάδων χιλιάδων μικρομεσαίων επαγγελματιών και αγροτών και θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο το ήδη πιεσμένο ΕΣΥ που δοκιμάζεται από τις σοβαρές ελλείψεις σε προσωπικό και υποδομές. Αντί η κυβέρνηση να αποσυμφορήσει τις δημόσιες δομές υγείας, τις ωθεί σε μεγαλύτερη επιβάρυνση υποχρεώνοντας πρακτικά όσους απολέσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα να τις επισκέπτονται ακόμη και για μια απλή συνταγογράφηση.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη: το κράτος δεν μπορεί να λειτουργεί ως στυγνός εισπρακτικός μηχανισμός σε βάρος της υγείας των πολιτών. Ασφαλώς και πρέπει οι οφειλές να τακτοποιούνται, αρκεί να υπάρχει ένα δίκαιο πλαίσιο που να επιτρέπει πραγματικά σε αυτούς που θέλουν να είναι συνεπείς, αλλά δεν μπορούν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους. Επιμένουμε ότι είναι δίκαιο να υπάρχει ένα πλαίσιο ρύθμισης οφειλών με δυνατότητα 120 δόσεων, όπως είχε θεσμοθετήσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015-2019. Βεβαίως δεν είναι μόνο αυτό, καθότι χρειάζονται και άλλες ουσιαστικές παρεμβάσεις προκειμένου να στηριχθούν οι μη μισθωτοί. Είναι αναγκαία η αντιμετώπιση της ακρίβειας και η καταπολέμηση της αισχροκέρδειας για την οποία ευθύνεται η κυβέρνηση, η απόσυρση της τεκμαρτής φορολόγησης για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, που θέσπισε η σημερινή κυβέρνηση, η δυνατότητα πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία και η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης προς όφελος του συνόλου της επιχειρηματικότητας και όχι των λίγων και ισχυρών.
Το πρόβλημα των οφειλών στα ασφαλιστικά ταμεία η κυβέρνηση επιλέγει να το παρουσιάζει ως «ατομική ευθύνη». Αυτό το αφήγημα υπηρετεί, εφαρμόζοντας το γνωστό σχέδιο Πισσαρίδη που οδηγεί σε ραγδαία συρρίκνωση τη μεσαία και μικρή επιχειρηματικότητα.
Είναι όμως συλλογική ευθύνη να διασφαλίσουμε την αξιοπρεπή υγειονομική κάλυψη, όταν μάλιστα έχουμε πληρώσει βαρύ τίμημα των πολιτικών λιτότητας, της κοινωνικής απορρύθμισης, των σκανδάλων της διαφθοράς, της διαπλοκής και της διασπάθισης δημόσιου χρήματος.
Δεν μπορεί να μιλά η κυβέρνηση για ανάπτυξη, όταν 400.000 συμπολίτες χάνουν την ασφαλιστική τους ικανότητα. Δεν μπορούμε να μιλάμε για κοινωνική συνοχή όταν οξύνονται οι ανισότητες. Δεν μπορεί η κυβέρνηση να επικαλείται τη δήθεν «δημοσιονομική σταθερότητα» όταν αυτή συνδέεται με τον αποκλεισμό των πιο αδύναμων.
Η υγεία δεν είναι πολυτέλεια. Δεν είναι ανταμοιβή και προνόμιο. Είναι κοινωνικό αγαθό συνταγματικά κατοχυρωμένο. Η πολιτική είναι επιλογές. Και η επιλογή μας οφείλει να είναι ξεκάθαρα με την κοινωνία.
*Βουλευτής Ηλείας, γραμματέας της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
