Τη δεκαετία του 1980 στην Ευρώπη και στη χώρα μας υπήρξαν ενδιαφέροντα κινήματα ειρήνης με βάση τους κινδύνους από τον λεγόμενο «ψυχρό πόλεμο». Ας θυμηθούμε την ΚΕΑΔΕΑ, την ΕΕΔΥΕ, την ΑΚΕ και άλλα σχήματα που οργάνωναν μαραθώνιες πορείες, κοινωνικές πρωτοβουλίες και μαζικές εκδηλώσεις, θέτοντας στην ημερήσια διάταξη τα ζητήματα της ειρήνης, της διπλωματίας, της αντίδρασης στους πολεμικούς εξοπλισμούς.

Σήμερα ζούμε σε ακόμα πιο παράλογες συνθήκες. Δεν υπάρχουν οι παραμικροί κανόνες διεθνούς δίκαιου. Πλήρης παράκαμψη του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ο νόμος του ισχυρού και οι απροσχημάτιστες επεμβάσεις γίνονται καθεστώς. Μια ατμόσφαιρα γενικευμένης σύρραξης επιστρέφει στον κόσμο με ασύμμετρες απειλές. Η πολεμική μηχανή ΗΠΑ-Ισραήλ στη Μέση Ανατολή με επιθέσεις σε Ιράν και Λίβανο, η ισοπέδωση της Γάζας, τα φαινόμενα τρομοκρατίας, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η απαγωγή του Μαδούρο, η κρίση στη Γριλανδία συγκροτούν το μωσαϊκό του τρόμου και της παράνοιας.

Στη χώρα μας έχουμε μια κυβέρνηση η οποία δείχνει απόλυτη υποτέλεια στον αμερικανικό παράγοντα, φοβούμενη να αρθρώσει οποιαδήποτε κριτική φωνή. Εχει πάρει διαζύγιο από κάθε ίχνος πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής. Δυστυχώς η εικόνα αυτή γίνεται πιο προβληματική από τη συνολική στάση της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Μέτριοι πολιτικοί βρίσκονται στην ηγεσία του ευρωπαϊκού οικοδομήματος και παρακολουθούν τον Τραμπ να κάνει ό,τι γουστάρει σε όλο τον πλανήτη. Από τη Βενεζουέλα και την Κούβα μέχρι το Ιράν. Το μόνο που φαίνεται να τους νοιάζει είναι το χρήμα και οι ρόλοι εξουσίας. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η Κάγια Κάλας είναι θλιβερές. Ο Στάρμερ καλεί σε αυτοσυγκράτηση για τον πόλεμο στο Ιράν, ενώ έχει δίπλα τους ασυγκράτητους συνεργάτες του στο σκάνδαλο Επστιν. Ο Μερτς νομίζει ότι η Γερμανία βρίσκεται στον Μεσοπόλεμο. Εξοπλίζεται και πουλά όπλα παντού. Ο Γερμανός πρωθυπουργός συλλαβίζει μπροστά στον Τραμπ στην πρόσφατη συνάντηση στον Λευκό οίκο. Ο Μακρόν είναι υπό κατάρρευση, αλλά νομίζει ότι είναι ο Ναπολέων. Μοναδική εξαίρεση ο Σάντσεθ. Δεν φτάνει! Αυτή η Ε.Ε. δεν είναι το όνειρο του Σπινέλι, του Αντενάουερ, του Ντελόρ, του Μιτεράν. Εξελίσσεται σε μια ανύπαρκτη γεωπολιτική δύναμη που δεν έχει ισχυρό ρόλο και δεν κάνει καμιά σοβαρή παρέμβαση. Η Ε.Ε. παραμένει το προνομιακό πεδίο των δημοκρατικών κατακτήσεων και της ανάγκης για κοινές διεθνικές πολιτικές. Ωστόσο, κυριαρχούν πολλές φορές τα στενά εθνικά συμφέροντα της κάθε χώρας και η υποταγή στις νεοφιλελεύθερες προτεραιότητες. Ακυρώνει τον ιστορικό της ρόλο.

Οι πολεμικές εξελίξεις προκαλούν ανησυχία και φόβο. Μαθαίνουμε καθημερινά για τα τεχνικά προτερήματα των πυραύλων και των όπλων. Μαθαίνουμε δηλαδή τι σκοτώνει πιο εύκολα. Εξοικειωνόμαστε με τα σακίδια επιβίωσης και τη χρησιμότητα των καταφυγίων. Ακούμε για αθώα θύματα πολεμικών συρράξεων σαν να μαθαίνουμε το δελτίο καιρού για τις βροχές. Πληρώνουμε δισεκατομμύρια για εξοπλισμούς, την ώρα που στην Ελλάδα και στην Ε.Ε. καταρρέουν τα συστήματα Υγείας και Εκπαίδευσης και μένει φτωχό το κοινωνικό κράτος. Υποχρεωνόμαστε με κάθε τρόπο σε προσαρμογή στα πολεμικά στρατόπεδα που ορίζουν οι μεγάλοι παίκτες στις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. Χάνουμε επομένως τη νηφαλιότητα και τη μετριοπάθεια. Με απλά λόγια, ζούμε σαν να ετοιμαζόμαστε για πόλεμο.

Είναι λοιπόν η ώρα να δώσουμε λόγο στα μαζικά κινήματα υπεράσπισης της ειρήνης. Να ορθώσουμε ανθρωπιστικό τείχος στην καταστροφή. Είναι ώρα οι προοδευτικές παρατάξεις –χωρίς διαιρέσεις– να ενώσουν δυνάμεις για πλατιά σχήματα κινήσεων πολιτών για την ειρήνη. Δεν είναι η μόνη λύση. Η λύση είναι προφανώς στις μεγάλες πρωτοβουλίες σε επίπεδο κρατών και πολιτικών κομμάτων στους θεσμούς της Ευρώπης και στην Ελλάδα. Ομως σε όλες τις στιγμές της Ιστορίας τα κινήματα ειρήνης, οι πρωτοβουλίες των πολιτών είχαν τη σημασία τους. Από τα μακρινά χρόνια του πολέμου στο Βιετνάμ μέχρι πρόσφατα για την αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη. Ενα πράγμα πρέπει να συμφωνήσουμε. Να μην αφήσουμε τους φιλειρηνικούς ανθρώπους να βλέπουν από τον καναπέ στις τηλεοράσεις τη θλιβερή εικόνα του πολέμου.

* Μέλος Πολιτικού Συμβουλίου ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝ.ΑΛΛ., γραμματέας της κίνησης Ανανεωτική Αριστερά.

© EFSYN