1789’dan bugüne: Fransa’da toplumsal hareketlilik

Toplumsal hareketler literatürünün önemli isimlerinden olan Charles Tilly, Fransız Devrimi’ne ayrı bir parantez açar ve söz konusu olayın literatür açısından önemli sonuçları olduğunu ifade eder. Tilly’e göre, devrimden önce daha lokal ve spesifik olan eylemler 1789’den sonra doğrudan merkezi otoriteye yönelmiş ve geniş kitleler hak ve talepler açısından devleti karşısına alabilmiştir. Modern toplumsal hareketler açısından da milat sayılabilecek bu dünya-tarihsel olay, kendinden sonraki eylemler açısından da öğretici olmuş ve Fransa bu tür hareketlilikler için hep zengin bir laboratuvar olmuştur.

Yaklaşık iki yüz yıl sonra, yine bir dünya-tarihsel olay olan 1968 protestolarının kaynağı olan Fransa, bu sefer de literatürde “yeni” olarak adlandırılan toplumsal hareketlere örnek teşkil etmiştir. Statü, kimlik, yaşam tarzı ve kadın gibi temaların ön plana çıktığı Fransa 1968’i, kısa sürede Avrupa’nın önemli merkezlerinde karşılık buldu ve 1968 yazı toplumsal hareketlilik açısından oldukça yoğun geçti. Birkaç yeri dışarıda bıraktığımızda dünyanın önemli merkezlerinde hissedilen bu toplumsal hareketliliğin Türkiye’deki karşılığı ise üniversite öğrencilerinin hızlı biçimde mobilize olduğu, işgal ve boykot süreçleri ile aşırı ideolojik bir sürecin yaşanmasıdır.

Bugün bir dünya-tarihsel olaydan bahsetmesek de Fransa’nın uzun bir süreye yayılan bir toplumsal hareketlilik ile karşı karşıya olduğunu söylemek mümkün. Yaklaşık üç haftadır devam eden ve Fransa’da başkanlık seçimleri öncesinde olası siyasi........

© Yeni Şafak