menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

'Devletin gözü, devletin kulağı'

22 0
22.09.2026

Asırların oluşturduğu insanlık tarihinde; insan, cemiyet, halk, siyaset, yönetim, devlet gibi kelimeler birçok değişikliğe uğramışlar, çok farklı anlamlara bürünmüşlerdir. Bunlardan devleti ele alalım.  Bazı medeniyetlerin devlet tanımları şöyledir:

1- Yunan:Devlet, insanın doğasından kaynaklanan organik bir yapıdır ve ahlaki olgunlaşmanın en üst aşamasıdır. Devletin temel amacı ortak iyiliği ve adaleti sağlamaktır.

2- Liberalizm:“Gece bekçisi” veya hakem. Devlet, bireysel özgürlükleri korumak için sınırlandırılması gereken yapay bir sözleşmedir.

3- Marksizm:Sınıf baskı aracı. Egemen sınıfın (burjuvazinin), ezilen sınıfı (proletaryayı) kontrol altında tutmak için kullandığı bir aygıttır.

4- Faşizm:Bireyin üstünde, ulusal veya ırksal iradenin somutlaşmış hâlidir. “Her şey devlet içinde, hiçbir şey devlet dışında değildir.”

5- Sosyal demokrasi:Sosyal dengeleyici ve koruyucu. Serbest piyasanın yarattığı eşitsizlikleri törpüleyen, refahı paylaştıran bir mekanizmadır.

6- Anarşizm:Gayrimeşru bir baskı aygıtıdır.

İSLAMIN DEVLETE BAKIŞ AÇISI

İslam’a göre devlet; insanların dünyevî huzurunu, toplumsal adaleti ve uhrevî (ahiret) saadetini sağlamak için var olan ahlaki ve hukuki bir araçtır. İslam’ın devlet ile ilgili tanımındaki en büyük fark, “insanların uhrevî saadetini” sağlama görevini de üstlenmiş olmasıdır.Bu konuda birkaç âlimin görüşleri şöyle :

a- Devlet, insanların tek başlarına karşılayamadıkları ihtiyaçlarını yardımlaşarak gidermek ve “gerçek mutluluğa” ulaşmak için kurdukları en yetkin toplumsal organizasyondur.

b- Erdemli devlet sağlıklı bir insan bedenine benzer.  Kalp (yani devlet başkanı/filozof kral) bedeni nasıl yönetiyorsa, yetkin lider de devleti öyle yönetmelidir.

Devlet, toplumsal bir zorunluluktur; çünkü insanlar doğaları........

© Yeni Meram