İnsanın yaşamı ipeğin oluşumuna benzetilebilir mi? İpek böceğinin yaşam görevini tırtıldan kelebeğe dönüşerek tamamlamaya çalışması, bir insan ömrü gibi midir?  İpeğin elde edilebilmesi için tırtılın kelebeğe dönüşmemesi, o dönüşümü tamamlamadan sıcak suda çözülmesi gerekir. İnsan da hayallerini, beklentilerini, iyi ki'lerini umduğu ölçüde tamamlayamadan çözülür gider. Hayatımızı kendi irademizle yönlendirememeye de  benzemiyor mu  bu?  Soruyu başka türlü de sorabiliriz: Biz yaşam kozamızı örerken gerçekten özgür müyüz yoksa kozamızı nasıl öreceğimizi başkaları mı belirliyor? Farkında olmadan, kimi yanılgıları gerçek sanarak buna izin mi veriyoruz?  Daha dramatik bir soruyla açayım: Birisi ya da birileri, biz fakında bile olamadan yaşantımızın yönünü olumlu veya olumsuz açıdan değiştiriyor mu?

Sırp yazar Duşan Kovaçeviç'in,  Türkiye'de de yıllardır kapalı gişe oynayan "Profesyonel" adlı oyununu izledinizse bu soru hiç de yabancı gelmemiştir. İlginç bir oyun, Profesyonel. Dağılmadan önceki adıyla Yugoslavya'da, muhalif bir yazar ve onu yıllardır izleyen, hayatını hissettirmeden kontrol altında tutan bir polisi konu alır. Gizli polis, bir gün yazarı ziyarete gelir ve izlediğini kanıtlamak için onun yıllar içinde kaybettiği şemsiye, şapka, eldiven vb. birçok şeyi önüne koyar. Hayatı boyunca onu zaman zaman tehlikelerden de korumuştur. Yazarın hayatını o farkında olmadan devlet adına dizayn etmiştir. Yazar kendi hayatını kendi iradesi ve seçimleriyle yaşadığını sanırken hiç de öyle olmadığını trajik bir şekilde anlar. Ancak gizli polis, yazarı izlerken kendi de dönüşmüştür. Der ki:"Sizin edebiyatçı dünyanızın en sıradan kavramlarına bile akıl erdirebilmek için neler çektim, biliyor musunuz Teya? Bana inanmayacaksınız belki. Aristo, Platon, Hegel, Nietzsche, Kafka... ve bütün ötekileri, emrinde çalıştığınız yabancı bir istihbarat örgütünün........

© T24