Gazoz, tüm Anadolu’da yalnızca bir içecek değil; kolektif hafızanın ve gündelik hayat kültürünün taşıyıcısı olan bir nostalji nesnesidir. Ordu’da özelinde ise aile içinde başlayıp kuşaktan kuşağa aktarılan bir “Ufuk Gazoz” anlatısı vardır. Öyle ki gurbete gidenler bile bulundukları şehirlerde bu gazozun peşine düşer. Bu arayış, yalnızca bir içeceğe duyulan özlem değil; bir kentin hafızasına, tadına ve alışkanlıklarına duyulan bağlılıktır.

Ufuk Gazoz, başlı başına bir lezzet olsa da; çocukluğumuzda yalnızca bir içecek değil, hayatın pek çok anına sinmiş bir hatıraydı. Okulda pekmezli simidin, pazar günleri kalabalık aile sofralarında Ordu pidesinin, okul çıkışlarında yenilen ve ezme sucuktan yapılan Ordu Tostu’nun vazgeçilmez eşlikçisiydi. Bizden önceki kuşaklar için yazlık sinemaları da dahil edebiliriz. Sokaklarda ise şişe kapakları çocukların oyunlarına karışır; gazoz, gündelik hayatın hem tadı hem de neşesi olurdu. Çocukluğumuzda mahalle bakkallarının önünde, Bedford kamyonlardan indirilen Ufuk Gazoz  kasalarını adeta büyülenmiş gibi izlerdik. Bu kamyonların kasaları resimlerle süslü olurdu. Tabela ressamı Aziz Ateş’in fırça işi işleri adeta bir tablo gibi Ordu sokaklarında dolaşırdı.

Ne var ki Ufuk Gazoz, güçlü bir yerel belleğe sahip olmasına rağmen, hikâyesi yazıya dökülmemiş kent markalarından biridir. Dilden dile aktarılan bu değer, bugüne kadar çoğu zaman yüzeysel bir kasaba nostaljisinin ötesine geçememiştir.

Ufuk Gazoz’un kurucuları, Rize’nin Pehlivantaşı Tuğlalı Köyü’nden İdris Sandıkçı (10 Ağustos 1999’da vefat etti) ve Sabri Sandıkçı’dır (17 Şubat 2026’da vefat etti). Yedi kardeşten oluşan bu ailenin iki üyesi, önce Samsun’da başladıkları üretimi 1952 yılında Ordu Şarkiye Mahallesi Fatma Hatun Sokak’a taşıyarak “Yeşilova” adıyla sürdürür. 1972 yılında marka “Ufuk Gazoz” adını alır; ilginçtir ki ailede Ufuk isminde kimse yoktur. 1985 yılında ise üretim, bugün hâlâ devam ettiği Yeni Mahalle 333. Sokak No:1 adresine taşınır.

Ufuk Gazoz’un Ordu Şarkiye Mahallesi Fatma Hatun Sokak’taki yeri

İdris Sandıkçı

İlk üretimlerde kullanılan sade ve işlevsel cam şişeler, yerel dolum kültürünü yansıtırken; zamanla ortaya çıkan renkli gazozlar ve değişen etiket tasarımları, tüketim alışkanlıklarıyla birlikte estetik anlayışın da dönüşümünü gözler önüne serer. Bugün koleksiyonerler için Ufuk Gazoz yalnızca bir içecek değil, aynı zamanda bir dönem tanığıdır. İlk üretim şişeleri, özgün kapakları ve farklı etiket varyasyonları, görsel kültürün kıymetli parçaları arasında yer alır.

Anadolu’da her kentin kendine ait gazoz markalarının olması, bu içeceği yerel kimliğin bir parçası hâline getirir. Ulusal markaların aksine, yerel gazozlar kentle özdeşleşir; o kentin tadını, suyunu, üretim kültürünü taşır. Bu nedenle gazoz, aynı zamanda “yerlilik” duygusunun somut bir ifadesidir. Önümüzdeki yıl 75. yılını kutlayacak olan Ufuk Gazoz’un yalnızca tadı değil, hikâyesi de korunmalı, hatırlanmalı ve kayıt altına alınmalıdır. Çünkü bazı lezzetler damakta değil, hafızada yaşar.

© T24