Trump’ın İran Ablukası

Trump’ın İran Ablukası

Washington’ın Tahran’ı yenilgiye uğratacak bir ‘sihirli mermi’ arayışı, bir anlaşmayı güvence altına almayı neredeyse imkânsız hale getirdi.

Görünen o ki Donald Trump, Foundation for Defense of Democracies’deki savaş çığırtkanlarının şahin tavsiyelerine kulak vererek bir kez daha zaferin ağzından yenilgiyi çekip aldı.

Daha önce de savunduğum gibi, kırılgan ateşkes orantısız biçimde İran’dan çok ABD’nin lehineydi: Trump, temel hedefini — maliyetli bir savaştan hızlı çıkışı — güvence altına alırken, İran başlıca kaldıraç kaynağını, yani yüksek petrol fiyatlarının yarattığı enflasyonist baskıyı kaybetti. Buna karşılık Tahran, Washington’la zorlu bir diplomatik sürece girmeden kendi temel hedefine — anlamlı yaptırım hafiflemesine — ulaşamaz durumda kaldı.

Asimetri çarpıcıydı: Trump stratejik sabrı göze alabilecek durumdaydı; oysa İran, müzakereler aksar ya da çökerse çatışmanın sağlayabileceği en önemli kazanımları heba etme riskiyle karşı karşıyaydı.

Kısacası, ortaya çıkan bu statüko Trump için sessiz ama belirleyici bir zafer oluşturabilirdi. Evet, İran stratejik açıdan hayati Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü sürdürecekti — ama bugün de zaten bunu yapıyor ve neredeyse her senaryoda bunu yapacaktı. Fakat statüko, İranlıların ücret toplamak için tankerlerin geçişine izin vermesiyle petrol fiyatlarının düşmesine yol açacaktı. Ve petrol fiyatları düştüğü sürece Trump’ın hem iç siyasetteki hem de İran karşısındaki konumu güçlenecekti.

Ama sonra Trump aşina olduğumuz ve sonuçları ağır olan bir hata yaptı. Bir kez daha İsrail’in ve Washington’daki kilit destekçilerinden biri olan FDD savunuculuk grubunun tavsiyesine uydu.

İran’ın Boğulması: 5023. Deneme

FDD, Basra Körfezi’ni abluka altına almanın İran ekonomisini hızla sakatlayacağını ve Tahran’ı teslim olmaya zorlayacağını, böylece Trump’ın askerî güçle elde edemediği şeyi ekonomik boğma yoluyla başarabileceğini savundu. Kısacası, bu ona bir sihirli mermi olarak satıldı. Buna birazdan döneceğim.

Bu mantığa göre abluka, birkaç gün içinde İran’ın ihracat gelirlerini “fiilen sıfırlayacak”, günde yaklaşık 500 milyon dolarlık kayıplar doğuracaktı. Petrol ihracatı durunca İran’ın sınırlı depolama kapasitesi birkaç hafta içinde dolacak, bu da petrol kuyularının maliyetli ve teknik açıdan zarar verici biçimde kapatılmasını zorunlu kılacaktı. FDD’ye göre bu, stratejik dengeyi dramatik biçimde tersine çevirecek; Hürmüz Boğazı’nı İran’ın algılanan bir varlığı olmaktan çıkarıp felç edici bir Aşil topuğuna dönüştürürken, Washington’a paha biçilmez bir zaman üstünlüğü sağlayacaktı. İran üzerindeki baskı keskin biçimde artarken ABD üzerindeki baskı hızla dağılacaktı.

Trump........

© Perspektif