MEKKE ANLAŞMASI’NI NASIL ANLAMALI?

7 Ağustos 2026’da Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan “Savunma İşbirliği Anlaşması”nı nasıl anlamak gerekir? Anlaşmaya taraf ülkelerin iktidar yanlısı medyasına bakılırsa, her üç ülke kendi özgür iradeleriyle bu anlaşmayı imzalamışlardır. Anlaşma, bölgesel düzeyde yeni bir dönemin habercisidir; güvenlik ve savunma yanında ekonomik ve başka yararları da var; bölge sıcak çatışmaların sürdüğü çalkantılı bir dönemden geçiyor, süreç ittifak ve anlaşmaların zaruretine işaret ediyor, belki bu sayede bölgesel sorunlara bir çözüm bulunabilecektir.

İslam İşbirliği Teşkilatı veya Arap Birliği’nin fonksiyon görmediği süreçte söz konusu anlaşma ne gibi rol oynayabilir? Mevcut aktüel durumda İran, Amerika ve İsrail’in başlattığı saldırılara karşı kendini savunmakta, Amerika, 11.700 km. uzakta olduğuna göre, İran, üzerine onbinlerce ton bomba yağdıran Amerika’yı ancak bölgede varolan askeri, stratejik ve ekonomik üs ve tesislerini vurarak karşılık verebilir. 2025 12 gün ve 2026 savaşı, İran’ın Amerika ve İsrail’e karşı başarılı bir mukavemet gösterdiğini, Amerika’nın bölgedeki askeri mühimmatını işe yaramaz hale geldiğini gösteriyor. İran’ın ABD’ye ait üs ve tesisleri vurduğu ülkelerden biri Suudi Arabistan’dır. Diğer Arap ülkeleri gibi Suudi Arabistan da İran karşısında kendini korumasız hissediyor; Araplar, Amerika’ya trilyonlarca dolar verdiği halde ABD’nin, onları koruyamadığı anlaşılıyor.

İlk ortaya çıkan durum şu: Suudi Arabistan, ABD’ye ait üsler ve tesisler dolayısıyla hem İran’ın hedefinde hem de İran’ın müttefiki olan Yemen Ensarullah’la başı dertte. NATO’nun 5. maddesinden mülhem, Mekke Anlaşması, anlaşmaya taraf ülkelerden biri saldırıya uğraması halinde her üç ülkeye saldırılmış sayılacak, dolayısıyla saldırana savaş açacaklardır. Peki böyle bir durumda İran ve Ensarullah tarafından askeri hedef konumundaki Suudi Arabistan için Türkiye ve Pakistan, İran’a savaş mı açacaklar? Anlaşmanın sadece caydırıcı olduğu söyleniyorsa da, bu ikna edici değil, çünkü eylem gücü olmayan söylem caydırıcı olamaz.

Varsayalım ki, Anlaşma’nın hedefi caydırıcılık. Peki, üç ülke kimi caydırmayı planlıyor?

Anlaşmaya taraf ülkeler, ilk akla gelen İran’a veya İsrail’e karşı olmadığının altını çiziyorlar? Bu durumda şu iki husus........

© Mir'at Haber