Yapay zekâ yatırımları, küresel ölçekte veri merkezi inşaatını milyarlarca dolarlık yeni bir pazara dönüştürüyor. Elektrik, soğutma ve ileri mühendislik altyapısının öne çıktığı bu alanda Türk müteahhitleri, uluslararası deneyimlerini yüksek katma değerli yeni bir ihracat fırsatına dönüştürebilir.

Yapay zekâ denildiğinde aklımıza ChatGPT, büyük dil modelleri veya insansı robotlar geliyor. Oysa bu teknolojik dönüşümün belki de en büyük ekonomik fırsatlarından biri, pek konuşulmayan bir alanda, inşaat sektöründe ortaya çıkıyor. Dünyanın dört bir yanında milyarlarca dolarlık veri merkezleri yükseliyor. Üstelik bunlar bildiğimiz anlamda teknoloji binaları değil; elektrik santrallerini, ileri mühendisliği ve dijital altyapıyı bir araya getiren yeni nesil endüstriyel tesisler.

Yapay zekâ ekonomisini beş katmanlı bir yapı olarak düşünmek mümkün... Sırası ile enerji ve iletişim altyapısı, veri merkezleri, onun üzerinde çipler ve hesaplama donanımları, ardından temel yapay zekâ modelleri ve en üstte son kullanıcıya ulaşan uygulamalar yer alıyor. Bugün yatırımcıların ve medyanın ilgisi daha çok üst katmanlarda ancak, bu piramidin tamamı, en alttaki fiziksel altyapının kapasitesine bağlı…

Geleneksel veri merkezleri ağırlıklı olarak veri depolamak, internet hizmetlerini çalıştırmak ve kurumsal uygulamaları barındırmak için tasarlanıyordu. Yapay zekâ ise çok daha yoğun hesaplama kapasitesi gerektiriyor. Binlerce GPU'nun aynı anda çalıştığı sistemlerde elektrik tüketimi ve ortaya çıkan ısı, bina tasarımını kökten değiştiriyor.

Artık bir veri merkezi projesinde arsanın büyüklüğünden önce elektrik şebekesine erişim konuşuluyor ve geleneksel hava soğutmanın yerini giderek sıvı soğutma sistemleri alıyor. Yedek enerji altyapısı, kesintisiz güç sistemleri, yangın........

© Ekonomim