Artan fiyatları bir kötülük kaynağı olarak değil, bir bilgi kaynağı olarak görmeliyiz. Fiyatların kendisine müdahale etmek, bu değerli bilgi kaynağını bozar.

Yeni yılın ilk günleri günlük, haftalık kısa vadeli gelişmelerden başımızı kaldırıp, uzun vadeli trendlere daha geniş bir çerçeveden bakmak için bir fırsattır; çünkü insana bir başlangıç duygusu verir. Gelin bugün biz de günümüzdeki ekonomik gelişmelere daha geniş bir çerçevede bakabilmek için tarihe uzanalım biraz.

Üretim artmadan parayı artırdığınızda fiyatlar artar

Bir ekonomide para miktarı her zaman üretime eşittir. Üretim artmadan parayı artırdığınızda fiyatlar artar ve eşitlik böyle sağlanır. Dolayısıyla İspanyolların yaptığı şey temelde para basmaktı. Merkez bankalarının olmadığı o zamanlarda para yeni altın bularak veya tağşişle basılıyordu. Bugün ise parayı, merkez bankasından kamuya veya bankalardan şirketlere uygun fiyatlı kredi vererek basıyoruz.

Para bastıklarını fark etmeyen İspanyollar altını Avrupa’ya getirmeye ve fiyatlar da yükselmeye devam etti. Yaklaşık 150 yıl boyunca fiyatlar 4-5 katına çıktı. Fiyat hareketleri ithal mallar aracılığıyla Avrupa’dan Osmanlı’ya, oradan İran’a ve Çin’e kadar yayıldı.

Buraya kadar çok ilginç bir şey yok. Paranın miktar kuramını bilmeyen........

© Ekonomim