Merkez Bankasının, firma­ların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin Türk lirasına dönü­şümünün desteklenmesine iliş­kin Uygulama Talimatı, 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gir­di. Yeni düzenlemeyle, firmala­rın yurt dışı kaynaklı dövizleri­ni Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına (TCMB) satarak Türk lirasına dönüştürmelerinin teş­vik edilmesi ve bu yolla TCMB rezervlerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Şartları sağlayan firmalara, TCMB'ye satılan dövizin Türk li­rası karşılığı üzerinden 31 Ocak 2027 tarihine kadar yüzde 3 döviz dönüşüm desteği sağlanıyor. Des­tekten Türkiye'de kanuni yerle­şim yeri bulunan ve tüzel kişili­ği haiz firmalar yararlanabiliyor. Ancak şirketin bu nitelikleri taşı­ması tek başına yeterli değil. Dö­vizin kaynağı, döviz pozisyonu, firma satış limiti, süre ve belge şartlarının da birlikte sağlanma­sı gerekiyor.

Destek kapsamındaki dövizler

Destek kapsamında değer­lendirilecek dövizlerin yurt dışı kaynaklı olması gerekiyor. Şir­ket hesabına yurt dışından gelen her döviz otomatik olarak destek kapsamına girmiyor. Dövizin, be­lirtilen işlemlerden kaynaklan­dığının belgelerle kanıtlanması gerekiyor. 32 sayılı Karar'da ta­nımlanan kıymetli madenlerin ihracatından kaynaklanan döviz­ler hariç olmak üzere destek kap­samında değerlendirilebilecek gelirler şunlar:

Döviz cinsinden ihracat ge­lirleri,

Yurt dışında yerleşik kişiler­den elde edilen döviz kazandırıcı hizmet gelirleri,

Yabancılara Türkiye'de su­nulan hizmetlerden elde edilen dövizler,

Serbest bölgede faaliyet gös­teren firmaların yalnızca yurt dı­şına yaptıkları satışlardan elde ettikleri dövizler.

Döviz pozisyonu şartı ve oranı

Yeni uygulamanın önemli değişikliklerinden biri, döviz pozisyonuna getirilen sınır­lama. Döviz pozisyon oranı yüzde 10'u aşan firmalar des­tekten yararlanamıyor. Dö­viz pozisyon oranı, Uygulama Talimatı ekindeki Döviz Po­zisyonu Bildirim Formu üze­rinden hesaplanıyor.

Döviz Pozisyon Oranı = Likit Döviz Varlıkları / (Net Satış Ha­sılatı veya Aktif Toplamından Yüksek Olan Tutar)

Formun SMMM veya YMM ta­rafından hazırlanıp onaylanma­sı, firma tarafından da onayla­narak aracı bankaya sunulması gerekiyor. Ayrıca formu onayla­yan meslek mensubunun faaliyet belgesinin bankaya ibraz edilme­si zorunlu. Form, düzenleme ta­rihinden itibaren 15 gün geçerli.

Formun geçerlilik süresinin 15 gün olması, özellikle sürekli ih­racat yapan firmalarda yakından takip edilmesi gereken bir konu. Sürenin dolması hâlinde yeni bir form düzenlenmesi gerekebili­yor.

Bu süreçte mali müşavirin; banka döviz hesapları, kasa ve fiziki dövizler, alınan ve veri­len çekler, menkul kıymetler, il­gili alacaklar ve diğer likit döviz varlıkları ile bunların muhase­be kayıtlarını dikkate alması ge­rekiyor. Dolayısıyla form hazır­lanırken muhasebe kayıtlarının güncel ve doğru olması daha da önem kazanıyor.

Döviz dönüşüm desteği, 31 Ocak 2027 tarihine kadar TC­MB'ye satılan dövizin Türk lira­sı karşılığının yüzde 3'ü olarak uygulanıyor. Örneğin, 5 milyon ABD doları dövizin 1 dolar = 50 TL varsayımıyla........

© Dünya