Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinden Prof. Dr. Mustafa Nail Alkan, Berlin Duvarı’nın yıkılışından itibaren Avrupa’da değişen güvenlik algısını AA Analiz için kaleme aldı.

***

Batı dünyasında “Utanç Duvarı” olarak adlandırılan Berlin Duvarı, 13 Ağustos 1961’de Doğu Almanya tarafından inşa edilmiştir. Yaklaşık 46 kilometre uzunluğundaki bu beton duvar, Soğuk Savaş döneminde yalnızca Berlin’i değil Avrupa’yı ikiye bölen ideolojik sınırın sembolü olmuştur. 9 Kasım 1989’da duvarın yıkılışı, Doğu ile Batı blokları arasındaki kutuplaşmanın son bulacağına ve Avrupa’nın kalıcı barış dönemine gireceğine dair büyük bir umut yaratmıştır ancak aradan geçen 36 yıl, Avrupa’nın güvenlik açısından hala sancılı geçiş sürecinde olduğunu göstermiştir.

Berlin Duvarı’nın yıkılışıyla başlayan süreçte Avrupa’nın güvenlik mimarisi, büyük ölçüde NATO’nun koruyucu şemsiyesi altında şekillenmiştir. Avrupa Birliği (AB) ise güvenliği daha çok diplomatik, ekonomik ve kurumsal işbirliği temelinde ele almıştır. 1990’lar boyunca AB için öncelik, askeri entegrasyon değil ekonomik istikrar ve demokratikleşme olmuştur fakat Bosna Savaşı, Kosova müdahalesi ve Balkan krizleri, Avrupa’nın kendi kıtasında dahi çatışmaları önleyemediğini göstermiştir.

2008’de Gürcistan, 2014’te ise Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı, Avrupa’yı yeniden güvenlik önceliklerine dönmeye zorlamıştır. Bu gelişmeler, Rusya’nın Avrupa için tarihsel bir tehdit olma özelliğini sürdürdüğünü göstermiştir. Avrupa kamuoyunda “yeni Soğuk Savaş” söylemleri yükselirken AB içinde “stratejik özerklik” kavramı daha sık tartışılır hale gelmiştir.

2011, Avrupa güvenlik mimarisi açısından kırılma yılı olmuştur. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama, Amerikan askeri varlığını Avrupa’dan kademeli çekeceğini açıklamış ve “Amerika, artık Avrupa’nın koruyucusu olmayacak.” mesajını vermiştir. Bu açıklama, İkinci Dünya Savaşı’ndan........

© Anadolu Ajansı Analiz