Fon krizinden Kıbrıs ve ABD’ye dek jeopolitik ve jeoekonomik zorluklar
Fon krizinden Kıbrıs ve ABD’ye dek jeopolitik ve jeoekonomik zorluklar
İçeride fon kriziyle meşgul Türkiye’nin önünde jeopolitikayı jeoekonomik soruna bağlayan AB-Kıbrıs konusu dahil bir dizi dış zorluk var. Fotoğrafta Kıbrıs Rum Cumhuriyeti’ndeki 1 Ekim kutlamasına simgesel destek olarak gönderilen Mısır tören birliği. (Foto: politics.com.cy)
Jeopolitik ve jeoekonomik daralma ihtimali belki bazılarınıza iddialı gelebilir, ama onunla yatıp onunla kalktığımız fon krizinden iki adım geriye atıp büyük resmi görmeye çalışırsak görünüm iç açıcı değil. Kendi başına borsa/fon krizi Türkiye’de ekonomik yapıyı makro anlamda dağıtacak şiddette görünmüyor. Ama doğrudan yarım milyona yakın, dolaylı olarak milyonlarca insanı etkileyen iç politika etkisi uzun vadeli olabilir; bu da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ı endişelendirmeye yetiyor. O kadar ki Soma’da 5 madencinin daha eksik denetim kuşkusuyla ölümü de fon krizinin önüne geçemiyor, Kıbrıs sorunundaki ciddi konum kaybı da. Avrupa Birliği’nin, Türkiye dahil üye olmayan ülkelerle ekonomik entegrasyonu dış politika uyumuna bağlaması ufukta görülen asıl jeoekonomik sınama olacak gibi. Temmuz başında Ankara’da yapılan NATO Zirvesi ve Ağustos başında Suudi Arabistan ve Pakistan’la imzalanan Mekke Anlaşması’yla Türkiye’nin önünde açıldığı düşünülen yeni jeopolitik ve jeoekonomik ihtimaller, Eylül sonundaki BM Genel Kurulu’ndan itibaren flulaşmaya başladı.
Jeopolitikadan başlayalım: Kıbrıs
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 66’ncı yıl dönümü 1 Ekim’de Rum kesiminde şimdiye dek eşi görülmemiş bir gösteriyle kutlandı. Kıbrıs Rum Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis’in önünden bayrakları ve askerleriyle resmi geçit yaparak destek veren ülkeler şunlardı: • Yunanistan: Kıbrıs’ta konuşlu 950 ELDYK alayı, zırhlı araçlar ve Baf’taki konuşlu (ve Türkiye’nin ABD’den almak için yıllardır uğraştığı) F-16 Viper savaş uçakları ve Nikiforos Fokas firkateyni. • ABD: Açıkta demirli USS Roosevelt savaş gemisinden 17 kişilik tören mangası. • Fransa: 22 kişilik Fransız Deniz Piyadeleri tören birliği. Ayrıca Avrupa Konsorsiyumu çerçevesinde Almanya ile ortak üretim H145M askeri helikopterleri. • İngiltere: 22 kişilik tören birliği ve 21 kişilik askeri bando. • Mısır: 19 kişilik Muhafız Kıtası tören birliği ve 1 adet CN-295 CASA askeri nakliye uçağı. Bir de sembolik birlik ve bayraklarını olmasa da silahlarını resmi geçit töreninde........
