Burdur’un Ağlasun ilçesinin hemen yukarısında, denizden yaklaşık 1500–1700 metre yükseklikte kurulu olan Sagalassos antik şehri, Pisidya’nın kalbi, Roma’nın ise gözde kentlerinden biri olmuştur.

Sagalassos, Anadolu’nun belki de en görkemli ama en az bilinen şehirlerinden biridir.

Toroslar’ın güney eteklerinde, bulutlara komşu bir yükseklikte, insanı hem hayrete düşüren hem de derin bir sessizliğe çağıran bir geçmiş durur karşınızda.

***

Sagalassos’a çıkan virajlı dağ yolları, yalnızca fiziki bir yolculuk değil, aynı zamanda zihinsel bir geçiştir. Yemyeşil ağaçlar ve doğa harikası bir manzara karşısında insan sessizliğe bürünürken, kendi iç dünyasında bir yolculuğa da çıkıyor. Çünkü bu kente vardığınızda, “Neden burada?” sorusu kendiliğinden cevap buluyor. Üç yanı dağlarla çevrili, ovaya hâkim, savunması güçlü; üstelik yer altı sularının yamaçlardan pınar pınar aktığı bir coğrafya…

Şöyle de diyebiliriz; Sagalassoslular için bu sert doğa, bir engel değil, aksine bir avantaj olmuştur.

Sagalassos, doğaya meydan okuyan değil; onunla uyum içinde yükselen bir kenttir.

***

Kent, özellikle Roma İmparatorluk Dönemi’nde görkemli bir kimliğe bürünür. Bugün Sagalassos denildiğinde ilk akla gelen yapılardan biri kuşkusuz Antoninler Çeşmesi’dir.

İmparator Antoninus Pius döneminde inşa edilen bu anıtsal nymphaeum, yalnızca mimarisiyle değil, hâlâ akan suyuyla da insanı şaşkına çevirir.

Mermer heykellerle süslü bu çeşme, Roma’nın su kültürünü ve estetik anlayışını dağ başında bile nasıl yaşattığının en çarpıcı kanıtıdır.

***

Kent yaşamının kalbi olan Yukarı ve Aşağı Agora, Sagalassos’un sosyal ve politik düzenini anlamamızı sağlar.

Onursal sütunlar, anıtsal kemerler ve yazıtlar; kentin seçkinlerinin, imparatorlara ve tanrılara olan bağlılıklarını nasıl kamusal alana taşıdığını gösterir.

MÖ 100’lü yıllara tarihlenen Kent Meclisi binası, Sagalassos’un bir polis (şehir) olarak ne kadar erken örgütlendiğinin somut bir göstergesidir.

***

Neon Kütüphanesi, Efes’teki Celsus Kütüphanesi’ni andıran mimarisiyle, bilginin ve kültürün bu kentteki yerini simgeler.

Bir oğulun babası adına yaptırdığı bu yapı, yalnızca kitapların değil, aynı zamanda........

© Yeni Düzen