* Mîrâc Kandiliniz mübârek olsun.

17. Asrın son çeyreğiyle 18. Asrın ilk çeyreği arasında yaşamış olan Rus Çarı I. Petro’ya Osmanlı atalarımız, "Deli Petro" demişlerdi. Ruslarsa Pyotr Alekseyeviç Romanov adındaki bu hükümdarlarına "Büyük Petro" diyorlardı…

Petro, tahta geçtiğinde Rusya’nın, Kuzey Kutbu ile Türk hâkimiyetindeki Karadeniz arasında sıkışmış olduğunu gördü ve şu kanaate vardı:

-Rusya, Azak Kalesi’ni fethedip Karadeniz üzerinden İstanbul ve Çanakkale Boğazlarını geçerek sıcak denizlere ulaşamazsa büyüyemeyecektir!

Bu düşünce, takip eden asırlarda Rusların millî hedefi oldu. Bugün Suriye sahilindeki Rus deniz ve kara üsleri bu gayenin eseridir…

Rus ordusu, böylece, 1695 yılında çarın talimatıyla Kırım’ın kuzeyindeki Azak Kalesi’ne saldırdı. Hedef belliydi. Burayı alarak Karadeniz’e açılmak. Donanması olmayan düşman, Ordumuzun karşısında tutunamayarak 96 gün sonra geri çekilme mecburiyetinde kaldı. Petro, hırslıydı. Çekildi, fakat pes etmedi. Hemen bir nehir donanması için hazırlık başlattı. Donanma hazır olunca bu defa Azak Kalesi’ni hem karadan, hem denizden muhasara etti. Bu sırada Osmanlı, 16 senedir Avrupa’da muhtelif devletlerle muharebe hâlindeydi. Kale, 6 Ağustos 1696’da teslim olmak zorunda kaldı. Moskof, kalede dehşetli katliam yaptı. Namuslar kirletildi. Faciayı haber alan I. Abdülhamid Han, üzüntüden felç geçirerek üç gün içinde vefat etti…

Petro, donanmanın ehemmiyetini kavramıştı. Bu sebeple okuyup yetişsinler diye İtalya, Almanya ve İngiltere’ye seçkin talebeler gönderdi. Kendisi de akla ziyan bir kararla hüviyetini gizleyerek 1697’de Almanya, Hollanda ve İngiltere’yi dolaştı. Buralarda gemi inşası, tıp ve marangozluk sahalarında çalıştı. Bir zaman sonra Moskova’da kargaşa çıkması üzerine ülkesine geri döndü. Darbeye teşebbüs eden asker, sivil çok kişiyi idam ettirdi.

Bu arada işitilmemiş bir tasarrufa imza attı. Saray mensuplarıyla memurlara........

© Türkiye