menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Tölegen Kasımbekov ve millî hafızanın gücü

25 0
14.10.2026

Türkiye ziyaretinde bir çocuk yurdunu görmek isteyen yaşlı bir yazar… Eşinin anlattığına göre, oradaki çocukların temiz, bakımlı ve düzenli bir ortamda yetiştiğini görünce büyük mutluluk duyar. Çocuklara hediyeler verirken kendi hayatının zorluklarını da hatırlar. Bu hatıra, Tölegen Kasımbekov’un edebiyatını anlamak için kıymetli bir başlangıçtır. O’nun sayfalarında memleket sevgisiyle insanın acısına gösterilen dikkat yan yana yürür. Tarihin büyük kırılmalarını anlatırken gözünü daima o kırılmaların içinde yaşayan insanlara çevirir.

1931 yılında, bugünkü Kırgızistan’ın Celalabad bölgesine bağlı Akcol köyünde dünyaya gelen Kasımbekov, savaşın ve yoksulluğun gölgesinde büyüdü. Medrese eğitimi almış babasının çevresindeki sohbetler, kitaplarla kuracağı bağın zeminini oluşturdu. Babasını genç yaşta kaybetmesi, hayatına erken bir sorumluluk duygusu taşıdı. Kırgız köyünün gündelik hayatını, geçim mücadelesini ve aile bağlarının önemini yakından tanıdı. Sonraki yıllarda eserlerine taşıdığı çocukluk tecrübeleri, anlatısının insani derinliğini besleyen güçlü kaynaklardan biri oldu.

Bir süre öğretmenlik yaptıktan sonra 1952’de Kırgız Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesine girdi; 1957’de eğitimini tamamladı. Edebiyat dünyasında hikâyeleriyle tanınmaya başladı. Ala-Too dergisinde üstlendiği sorumluluklar, yazarlığına editörlük tecrübesini de ekledi. Dergi ve yayıncılık faaliyetleri sayesinde Kırgız edebiyatının gelişmesine farklı alanlarda katkı sundu. Dile gösterdiği özen, ileride tarihî romanlarında geniş bir insan ve olay dünyasını kurabilmesinin temel dayanaklarından biri hâline geldi.

“Doğduğum Yer” ve “İnsan Olmak İstiyorum” gibi eserlerinde insanın yetiştiği topraklarla ilişkisini, hayata tutunma çabasını ve ahlaki olgunlaşmasını işledi. Kahramanlarının karşılaştığı güçlükler okura tanıdık gelir; çünkü onların sevinçleri ve kaygıları gündelik hayatın içinden doğar. Yalın anlatımı, merhameti ve sorumluluk duygusunu görünür kılar. Böylece Kasımbekov’un millî duyarlılığı, insanın haysiyetini koruma arzusuyla birlikte şekillenir. Vatan, O’nun edebiyatında üzerinde insanların yaşadığı, hatıralar biriktirdiği ve birbirine karşı sorumluluk taşıdığı somut bir dünyadır.

Kasımbekov’u Türk dünyasının........

© Türkgün