Akvaryum garip bir dünyadır, akvaryumculuk da garip bir tutku. Bir zamanlar denemiştim. Bir cam ve arkasında yeniden üretilmiş, ya da kopyalanmış sahte bir doğal yaşam. Aslında doğallığı yok, filtreler, süzgeçler, pompalar, çakma bir kum, doğada gözlemlenemeyecek abuk subuk fosforlu ışıklar. Siz balığa bakarsınız, balık da size. Ancak bir fark var, siz onun doğal olmadığını bilirsiniz, balık ise onu doğal zanneder. Esaretin bedeli budur. Bu nedenle hayvanat bahçelerini hiç sevemedim. Hayvanların çoğu zaten bir hayvanat bahçesinde doğdukları için özgürlük genleri daha baştan alınmış duygusuz et yığını gibidirler. Hüzünlüdür.

Akvaryumculuk yapanlar bilir, yetiştirmesi en kolay balıklardan biri lepistestir. Küçük bir balıktır (en fazla 6-6,5 cm). Kolay ürer. Ama her akvaryum balığı gibi sudaki, ortamdaki en küçük bir değişiklik, veya beslenme rejimindeki en küçük dengesizlik lepistes için de kıyamet etkisi yaratır, ölüm gelir. Çabuk ölürler. Lepistesin, tıpkı pek çok diğer akvaryum balığı gibi, midesi pek küçük, pek minisküldür. Dolayısıyla çok beslendiğinde ölür. Doyma hissi yoktur, doyduğunu bilemez. Amerikan emperyalizmi bugün Arjantin ekonomisini bir tür lepistese çevirmiştir, sürekli ve mide kapasitesinin üstünde beslemektedir. Arjantin ise doymuşluğu bilemeyecek kadar iradesizdir. Ölüm yakındır.

2023 seçimlerinde aslında uzunca bir süredir ekranlarda ve gündemde kendine güzide bir yer edinmiş Javier Milei iktidara geldi. Gelirken, seçim propagandası sürecinde ortaya koyduğu vaatler akla hayale sığmıyordu. Örneğin Arjantin ekonomisinin bütüncül dolarizasyonunu vaat etti. Devletin boyutlarında olağanüstü küçülmeyi vaat etti. Bu kesintiyi bir tür kesme ve atma, temizleme olarak göstermek için siyasi toplantılarında ve konuşmalarında bir elektrikli testereyi teşhir etti. Bilenler bilir, Texas Chainsaw Massacre diye bir seri korku filmi vardır, testereyle öldüren sadist çılgın katiller fink atarlar. Milei, Sol Peronizmin yarattıklarını kesip atmak için gelmiş çılgın katil gibi. Bir önceki Peronist hükümetin sonunu getiren yüksek enflasyon onu iktidara taşıdı. Yaklaşık 2 yıllık iktidarı içinde Arjantin ekonomisi görünüşte kötü gidişata son verdi. Örneğin enflasyon oranları düştü (en azından son birkaç aydır). Büyüme oranı beklentisi 2025 ve 2026 için pozitife çıktı. Bütçe Arjantin’in tarihinde alışkın olmadığı bir şekilde birincil fazla verdi. Sayılara bakarsak pek güzel bir manzara değil mi?

Nasıl geldi iktidara? Aslında Latin Amerika ülkeleri garip bir rakkasa teslim olmuş durumdadır, Arjantin de istisna değil. İktidara gelen reformist sol yönetimlere (pek çok kişinin yaptığı gibi) “pembe”, sağ yönetimlere ise (bunu da biz uydurmuş olalım) “kara” dersek, bu rakkasın salınımının izlediği yol şöyle anlatılabilir: Pembe-kara-pembe-kara…Kısacası, son 30 yıldır böyle garip bir dizge işleyip duruyor. Nedeni? Bu ülkeler sermayenin karşı devrimci programlarını (yapısal uyum, istikrar ve dezenflasyon programları) istikrarlı bir şekilde ve hunharca uygulamaktadırlar. Ancak her defasında bu programlar ağır bir insani ve ekonomik maliyetle çökmektedir. Sonrasında bu programların verdiği toplumsal ve sınıfsal hasarı düzeltme vaadiyle pembe sol iktidara gelir. Ama hem bu ülkelerin küresel sermaye ile bağları, hem ekonominin sermayeye teslim edilmiş temel parametreleri pembe solun reform girişimlerini hem baltalar hem de sermaye kaçışları, spekülatif ataklar, ekonomik sabotaj gibi araçlarla ortaya makroekonomik bir çöküntü çıkarır. Böylece sıra “kara” bir iktidara, hem de daha “kara” bir iktidara gelir. Nitekim Brezilya’da çöküntü Bolsonaro gibi bir faşisti getirdi iktidara, Arjantin’de ise kapitalist saldırganlığın ve akıl........

© soL