Ο επιλεκτικός αναθεωρητισμός της Τουρκίας, που καθοδηγείται από νεοοθωμανικές φιλοδοξίες, προβολή περιφερειακής ισχύος και εξισορρόπηση ΝΑΤΟ-Ρωσίας, χρησιμοποιεί τακτικές όπως δυνάμεις με αντιπροσώπους (SADAT στη Συρία), θαλάσσιες διεκδικήσεις (δόγμα Γαλάζιας Πατρίδας) και πολιτιστική επιρροή (Diyanet στα Βαλκάνια). Επιλεκτικά αναθεωρητικά κράτη όπως η Τουρκία περιλαμβάνουν την Ινδία, τη Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ, το Ιράν, το Πακιστάν, τη Βραζιλία, την Ινδονησία, τη Νότια Αφρική, το Βιετνάμ και την Αίγυπτο, καθένα από τα οποία επιδιώκει περιφερειακή επιρροή μέσω τακτικών γκρίζας ζώνης - πληρεξουσίων, οικονομικού καταναγκασμού, ναυτικής αυτοπεποίθησης, παραπληροφόρησης και διπλωματικών ελιγμών - ενώ παράλληλα εμπλέκεται σε σχήματα παγκόσμιας εμβέλειας (Quad, ΗΠΑ, BRICS, ASEAN, ΝΑΤΟ). Η Ινδία αντιμετωπίζει την Κίνα, η Σαουδική Αραβία/ΗΑΕ/Αίγυπτος αντιτίθενται στο σχήμα Ιράν/Τουρκία, το Πακιστάν αμφισβητεί την Ινδία, η Βραζιλία/Νότια Αφρική πρωτοστατούν σε περιφερειακό επίπεδο και η Ινδονησία/Βιετνάμ αντιστέκεται στις θαλάσσιες διεκδικήσεις της Κίνας. Όπως και η Τουρκία, εξισορροπούν τις περιφερειακές φιλοδοξίες με την παγκόσμια ολοκλήρωση, διαφοροποιώντας τις παγκόσμιες προκλήσεις των συστημικών αναθεωρητών. Η αποτροπή του επιλεκτικού αναθεωρητισμού απαιτεί σαφείς κόκκινες γραμμές, ανίχνευση, ανθεκτικότητα, αναλογικές απαντήσεις, ασάφεια, συμμαχίες και δογματική ολοκλήρωση, προσαρμοσμένη στους υποστηρικτές κάθε κράτους (π.χ., ΗΠΑ για την Ινδία/Σαουδική Αραβία/ΗΑΕ, Κίνα για το Πακιστάν) και τους αντιπάλους (π.χ., Κίνα εναντίον Ινδίας/Βιετνάμ, Ιράν εναντίον Σαουδικής Αραβίας/ΗΑΕ).

Το τελευταίο διάστημα, η αμφισβήτηση του Δικαίου της Θάλασσας και η ενσωμάτωση κάποιων κανόνων του στο εσωτερικό τους δίκαιο, αποτελεί ένα ακόμα χαρακτηριστικό του επιλεκτικού αναθεωρητισμού.

Οι πρόσφατες περιπτώσεις των Στενών του Ορμούζ και των ρυθμίσεων στο Αιγαίο, από το Ιράν και τη Τουρκία, αποτελούν σαφείς ενδείξεις της νέας τάσης.

Ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο αναδύεται στις αίθουσες της Majlis (Ισλαμική Συμβουλευτική Συνέλευση-το ιρανικό Κοινοβούλιο) στην Τεχεράνη. Δεν είναι απλώς ένας ακόμη νόμος. Είναι η θεσμοθέτηση ενός νέου δόγματος ασφαλείας που φιλοδοξεί να ανατρέψει την ισορροπία ισχύος στον Περσικό Κόλπο και να ξαναγράψει τους κανόνες της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας. Το «Σχέδιο Διαχείρισης του Στενού του Ορμούζ», όπως ονομάζεται, έρχεται ως άμεση απάντηση στον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου 2026 με την αμερικανική Operation Epic Fury και σηματοδοτεί το τέλος της εποχής της «αβλαβούς διέλευσης» όπως την ξέραμε.

Η βάση του ιρανικού επιχειρήματος είναι παλιά, αλλά τώρα θεσμοθετείται. Το Ιράν υπέγραψε αλλά δεν επικύρωσε ποτέ τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Για την Τεχεράνη, το Στενό του Ορμούζ δεν υπάγεται στο άρθρο 87 περί «ελευθερίας των ανοιχτών θαλασσών». Είναι εσωτερικά ύδατα και κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν να ρυθμίζει τη διέλευση.

Αυτό που αλλάζει το 2026 είναι ότι η αρχή αυτή περνά από τη ρητορική στη νομοθεσία. Το κοινοβούλιο ενέκρινε στις 30 και 31 Μαρτίου το νομοσχέδιο που θέτει ρητούς όρους διέλευσης. Η Επιτροπή Εθνικής Ασφάλειας το προώθησε στην ολομέλεια ως «Νόμος για την Εδραίωση της Κυριαρχίας του Ιράν στο Στενό του Ορμούζ». Ο αντιπρόεδρος της Majlis Αλί Νικζάντ το χαρακτήρισε "τόσο σημαντικό όσο η εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας" και προειδοποίησε ότι η ναυσιπλοΐα δεν θα επιστρέψει ποτέ στο προπολεμικό καθεστώς.

Το σχέδιο έχει 12 άρθρα. Τα τρία βασικά που διέρρευσαν αποκαλύπτουν τη στρατηγική:

Πρώτον, ολικός αποκλεισμός του Ισραήλ. Κανένα ισραηλινό πλοίο δεν θα περνά από το στενό. Δεύτερον, πολεμικές αποζημιώσεις. Πλοία από «εμπόλεμες χώρες», δηλαδή ΗΠΑ και συμμάχους, θα πληρώνουν τέλη για να περάσουν, ως αποζημίωση για ζημιές που........

© Reporter