menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

“Nerde bu devlet”

590 0
14.10.2026

Fon krizi patladı: Milyarlarca liralık kayıplar, tutuklanan iş insanları, soruşturulan siyasetçiler ve sonunda gazetecilere uzanan adli süreçler gündemi doldurdu. Herkes birkaç kişinin ne yaptığını konuşuyor. Ve fakat:

Bu büyük mali sarsıntının ortaya çıkmasını mümkün kılan ekonomik düzen ve o düzenin kurucusu, düzenleyicisi, denetleyicisi olan devletin sorumluluğu yeterince tartışılmıyor…

Reha Muhtar’ın “nerde bu devlet” sözü kulağımda çınlıyor. Öyle ya; son yarım asırdır aynı düşünce dayatıldı:

- Devlet ekonomiden çekilmeli, piyasalar serbest bırakılmalı, girişimcinin önü açılmalı...

Bunun adı “Özal devrimi”/neoliberalizm idi.

Devlet gerçekten piyasadan çekildi mi? Hayır. Sadece devletin piyasadaki görevleri yeniden tanımlandı:

Sosyal devlet çalışanı işsizliğe, yoksulluğa ve güvencesizliğe karşı korumayı amaçlıyordu. Neoliberalizmle birlikte bu anlayış aşınırken devletin öncelikleri değişti: Küresel şirketlere ulusal pazarını açmak, sermaye birikiminin devamını güvence altına almak vs.

Devletin küçülmesinden çok, kimi koruyacağına ilişkin öncelikler değiştirildi.

Bugün fon krizine günlük siyasetin dar tartışmalarından çıkarak, ekonomi politik/ideolojik açıdan bakmak şart. Kişiler üzerinden yürütülen polemiklere sıkışıp, devleti dönüştüren ekonomik düzeni sorgulamadan bu krizin sebep-sonuç ilişkisini anlayamazsınız...

Sözüm en çok bu düzenin ideolojik temellerini tartışmakta yetersiz kalan muhalefet partilerine…

Devlet kimin riskini üstleniyor

ABD’de 2008 krizinden beri görünen şu:- Finans piyasaları büyürken kazanç özel şirketlere ait... - Kriz patladığında ise devlet müdahaleye çağrılıyor... Neoliberalizmin........

© Nefes