İran’da yaşananları yalnızca “isyan” ya da “dış müdahale” ikiliğine sıkıştırmak, bu ülkenin sosyolojisini de jeopolitiğini de ıskalamak olur.

Bugün İran sokaklarında gördüğümüz şey, ani bir patlama değil; uzun süredir biriken yapısal gerilimlerin kontrollü ama tehlikeli bir yüzeye çıkışıdır.

Bu nedenle mesele ne romantik bir “devrim beklentisi”ne, ne de her şeyi dış aktörlere bağlayan indirgemeci bir okuma biçimine kurban edilmelidir.

İran, uzun zamandır klasik bir yaptırım ekonomisi olmaktan çıkıp jeopolitik kuşatma altında yaşayan bir devlet modeline dönüşmüş durumda.

Batı yaptırımları yalnızca ekonomik daralma üretmiyor; devletin kaynak dağıtım kapasitesini düşürüyor, toplumsal rızayı yeniden üretme alanını daraltıyor.

Bu noktada kritik olan şudur:

Yaptırımlar tek başına sokağı doğurmaz; ama zaten sorunlu olan bir yapıyı kırılgan hale getirir.

Bugün İran’da:

• Kronikleşmiş enflasyon,

• Alım gücünde dramatik düşüş,

• Genç nüfusta derin işsizlik,

• Orta sınıfın hızla erimesi yalnızca ekonomik sorunlar değil; siyasal istikrarın maddi zemininin aşınmasıdır.

Etnisite ve Mezhep: İran’ın En Sessiz Ama En Tehlikeli Dosyası

İran çok etnikli ve çok mezhepli bir imparatorluk bakiyesidir. Bu yapı, normal zamanlarda bir denge........

© Milat