Aşağıdaki değerlendirme yazısı, Aziz Mahmut Hüdâi Vakfı imzası ile 13 Ekim 2026’da ‘’Toplumsal Çürümeyi Kabullenmiyoruz” başlıklı bildiri metni üzerinden yapılan bir değerlendirmedir. Bu değerlendirme bir taraftarlık veya karşıtlık amacı gütmemektedir. Değerlendirme metne dayanır. 

Canlılar çürümez, ölüler çürür. Ölen de dirilmez. İnsanın dirilişi Öte dünyada olacaktır.

Bu dünyada söz konusu olan “diriliş” ise yok oluşa doğru giden bir toplumun olağanüstü  bir toparlanış ile ayağa kalkmasıdır. Bu anlamda diriliş, ölmüş veya çürümüş olan değil  büyük bir kriz yaşayan toplumun ayağa kalkmasıdır. Esasen çürüme terimi Modern Batı’dan ithal edilmiştir.

İslam tarihinde, ifsat, fesat, buhran, bozulma, zulüm gibi kavramlar kullanılmıştır. Ancak literatürde, “çürüme” tabirine rastlanmadığı belirtilmektedir. İnsanın beşer tarafı ölse bile ruh ölmez. “Ölürse tenler ölür, canlar ölmez’’ Yoksa bu dünyada ölmüş olanın dirilişi söz konusu değildir.Mesela, “İslamın Dirilişi”  derken kastedilen müslümanların dirilişidir. Yoksa İslam ölmemiştir ve ölmeyecektir. Kur’an’ın sahibi Allah’tır. Peygamberi vasıtası ile va’zedilmiştir. Kitabın koruyucusu O’dur. Kıyamete kadar yaşayacak olan Allah’ın indindeki din İslam’dır.

1. Uzun bir süreden beri toplumumuz krizler yaşamaktadır. Toplumumuz yine bir başka  krizle sarsılmaktadır. Ancak çürümeyi kabullenmek, dirilmesini dolaylı olarak kabul etmemektir. “Çürümekten”söz etmek olumsuzlukları  meşrulaştırmaktır. Diriliş umudunu zedelemektir.

2. Toplumda, insanımızda yaşanan önemli bir problem, sürekli sorunları konuşmak, onlardan  şikayet etmek ve sorunların sebeplerinin başkası olduğunu, çözümü de başkasından beklemektir. Toplumun bütün bireylerine tek tek sorulsa neredeyse tamamı sorunların   sebebi başkasıdır diyecektir. Kendisinin ne sorumluluğu ne de bir çözüm önerisi vardır.

3. Sorunları bildiğini dile getirirken, kendisinin bir sorumluluğu da olmadığı için, başkasına yol gösterme bilgeliği (!), sanki sorunu çözmüş gibi sahte bir üstünlük hazzı yaşamaktadır. 

4. “Toplumsal çürümeyi kabul etmiyoruz” başlıklı bildiride sorunlar sıralanmış. “Talim var terbiye yok.  gündüz kuşağı reyting uğruna aile kurumunu yok ediyor deniliyor.  Kumardan,  fuhşiyattan,  uyuşturucudan, değerler eğitiminin yetersizliğinden, fon krizinden söz ediliyor.  Çözüm olarak çürütücü ve zararlı içerikler yasaklanmalı, değerler eğitimi eğitimin omurgası yapılmalı deniliyor. Okullarda talim var, terbiye yok deniliyor. Terbiye, okuldan ziyade aile de verilen bir eğitimdir. Bir de ihtarda bulunuluyor: ”Bu ihtarı duymanlar yarın çocuklarımızın sorusuna cevap veremeyecek” deniliyor.

5. Bildiride sorunlar sıralanmış ve kurumların sebep olduğu sorunlardan şikâyet ediliyor. Çözüm nedir? Zararlı içerikleri yasaklamak, değerler eğitimini eğitimin omurgası yapmak. Sorunlar bizim dışımızda sahipleri başkaları. Zararlı içerikli yayınları yasaklamak ve değerler eğitimini eğitimin omurgası yapmaktan kim sorumlu, yine başkaları. Bu bildiri metnini okuyan acaba bu sorunların meydana gelmesinde benim de sorumluluğum var mı? Çözüm için ben ne yapabilirim sorusunu kendisine sorar mı? Görüldüğü üzere sorunlar da çözümler de bizim dışımızda, başkalarına ait. Sorumluluk, yönetimde, kurumlarda. ‘’Bu metin bir rica değil, bir ikazdır”, şeklinde üst perdeden bir ikazda bulunuluyor.

6. Önerilen çarelerin içeriğine bakalım. Kurumların sorumluluğunda olan zararlı içeriklerin  yasaklanması ile insan yetiştirilebilir mi, toplum düzelir mi? Yasaklamakla insan........

© Maarifin Sesi