Ankara’nın Yeşil Hafızası: Pursaklar Yeşil Vadi
Ankara’nın tabiatla buluştuğu, şehrin gürültüsünden ve gündelik hayatın telaşından uzaklaşıp insanın kendi içine dönebildiği güzel köşeleri vardır. Pursaklar Yeşil Vadi, bu güzel köşelerden biri olmanın ötesinde, belediyelerin hizmet anlayışına yeni bir ufuk kazandıran müstesna bir eser. Ankara’nın havaalanı yolunda, gidiş istikametinde hemen solda, yaklaşık kırk dönümlük bir arazi üzerinde kurulan bu vadi, yeşili yalnızca seyredilecek bir güzellik olmaktan çıkarıp korunacak, üretilecek, çoğaltılacak ve gelecek nesillere aktarılacak bir emanete dönüştürmekte.
Pursaklar Belediyesi tarafından Endemik Vadi adıyla hizmete sunulan bu mekânın adındaki ‘’endemik’’ kelimesi ‘’belli bir bölgeye has’’ anlamına gelmekteymiş. Türkçenin tabiatı ve güzelliği ifade etme imkânlarını dikkate alarak biz bunu Pursaklar Yeşil Vadi adıyla anmayı daha anlamlı buluyoruz. Çünkü burası yalnızca endemik bir bitki alanı değildir. Bu alan çeşitlilik yüklü bitki tarafıyla botaniğin, nebatatın ve hayvanın, toprağın, insanın, eğitimin, üretimin ve şehrin aynı iklim içerisinde buluştuğu canlı bir hayat alanıdır. Yeşil Vadi, bu yönüyle Ankara’nın tabiat hafızasına açılan yeni bir kapıdır.
2021 yılında hizmete giren Yeşil Vadi, o tarihten itibaren Ankara’nın tabiî ve endemik zenginliğini korumaya, araştırmaya ve geliştirmeye yönelik özgün bir çalışma alanı olarak kurgulanmış. Yeşil Vadi sorumlularından aldığımız bilgiye göre Pursaklar Belediyesi ile Gazi Üniversitesi iş birliğinde yürütülen çalışmalarda Ankara’da bulunan yaklaşık 340 endemik tür içerisinden 14 tür üzerinde özel çalışmalar gerçekleştirilmekte. Yeşil Vadi’de tematik olarak Ankara’ya ait olup Ankara’da türü tükenmiş bazı bitki türler ile Ankara’ya ait olup Ankara’da nesli tükenmiş kimi hayvan türleri üzerine çalışılmalar yürütülmekte. Bu türlerden yurdun ve dünyanın farklı bölgelerinde keşfedilenlerden aslına uygun olanlar toplanıp getirilerek Pursaklar Yeşil Vadi’de kültüre alınmakta, çoğaltılmakta ve kontrollü biçimde yetiştirilmektedir.
Bu çalışma, sıradan bir park düzenlemesinin çok ötesindedir. Burada bir yandan ilmî ve ziraî çalışmalar yürütülürken diğer yandan Türkiye’nin tabiat mirasının, nebatî hayatının korunmasına hizmet edilmektedir. Bir bitkinin toprağa tutunması, çoğalması ve gelecek nesillere ulaştırılması aslında bir milletin kendi tabi iklimine, coğrafyasına ve toprağına sahip çıkmasının da ifadesidir.
Ankara’nın kendine mahsus değerlerinden olan dört beyaz da Yeşil Vadi’nin dikkat çeken çalışma alanları arasında yerini almış. Ankara keçisi, Ankara tavşanı, Ankara kedisi ve Ankara güvercini burada koruma ve geliştirme anlayışı içerisinde ele alınmaktadır. Böylece Ankara’nın yalnızca tarihî ve kültürel mirası değil, canlı tabiat mirası da şehrin gündelik hayatına taşınmaktadır.
Yeşil Vadi’nin bir başka dikkat çekici yönü tıbbi ve aromatik bitkilere ayrılan üretim alanlarıdır. Yetiştirme yataklarında yaklaşık yirmi çeşit bitki bulunmaktadır. Lavanta, ekinezya, tıbbi nane, ıtır, kekik, biberiye, adaçayı, melisa, kantaron ve aynısefa bunlardan bazılarıdır. Bu bitkilerin yetiştirilmesiyle birlikte kurutma, çay üretimi, yağ, hidrosol ve uçucu yağ elde edilmesine yönelik çalışmalar da sürdürülmektedir.
Burada üretim yalnızca üretim olarak kalmamakta, doğrudan insanla buluşmaktadır. Uygun zamanlarda kurutulan bazı bitkiler çaya dönüştürülerek vatandaşlara ücretsiz olarak ikram edilmektedir. Böylece toprakta yetişen bir bitki, yeniden insan hayatının içerisine girerek şifa, koku, lezzet ve hatıra hâline gelmektedir.
Yeşil Vadi’nin en kıymetli bölümlerinden biri de Ata Tohum Bahçesi’dir. Yaklaşık........
