Yakup Kadri, Türk edebiyatında ve siyasetinde önemli bir figür… İyi bir romancı ve hikâyeci, sonra İttihatçıların bir grubuyla münasebet kurmuş, bu münasebet hatıralarından da anlaşıldığı kadarıyla gençlik yıllarında Mısır’da, İskenderiye’de başlamış. Nitekim “Gençlik ve Edebiyat Hatıraları” (Bilgi Yay., 1969) adlı eserinde yakın dostu Şehabettin Süleyman’dan bahsederken, ona siyasi heyecanı Mısır’da temasta bulunduğu Jöntürk çevrelerinden kendisinin getirdiğini, 1905-1908 yılları arasında Mısır-İzmir geliş gidişlerinde bavulunda birçok siyasi broşür, makale, gazete ve kitabı İzmir’deki arkadaşına verdiğini yazar (s. 32-33). Bu siyasi münasebet, daha sonra daha gelişmiş olmalı. Milli Mücadele sonrasındaki ‘iç hesaplaşma’da ise, belli ki Atatürk’ün yanında saf tutmuş, hatta Milli Mücadele sonrasında Mim Mim grubuyla yaşanan problemlerin çözümünde Atatürk’ün ‘elçi’ olarak onu görevlendirmesi, aralarındaki yakınlığının derecesini de gösteriyor. “Politikada 45 Yıl” adlı hatıralarında bu yakınlık çok âşikâr. Ardından Şevket Süreyya ekibiyle “Kadrocular” arasında. Zihninde yeni Türkiye’ye ilişkin bir ‘çağdaşlaşma projesi’ var ve bu projeyi “Ankara” adlı romanında dile getiriyor. Kısaca cumhuriyetin inşa sürecinde CHF’nin önemli figürlerinden biri.

Daha önce zaman zaman “Politikada 45 Yıl”dan bahsetmiştim. Bugün “Gençlik ve Edebiyat Hatıraları”ndan bahsetmek istiyorum. Karaosmanoğlu’nun bu kitabı edebî hatıralarını içerir. Yazar, söz konusu eserinde sırasıyla yakından tanıdığı Mehmet Rauf, Şehabettin Süleyman, Refik Halit, Ahmet........

© Karar