menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

"Yurttaşlık Bilgisi" ve Bilinç Bulanıklığı

7 3
11.12.2025

Yurttaşlık Bilgisi” ve

Bilinç Bulanıklığı

Çocukluğumuzda ve ilk gençlik yıllarımızda sosyal/toplumsal sorumluluk bilincinin geliştirilmesi aile için de devleti yöneten anlayışın da eksiklere/olanaksızlıklara karşın önem ve öncelik verdiği bir uygulama olmuştu. Hem aile bireylerine hem de okul çağındaki gençlere bu duygu ve bilincin verilmesi aynı zamanda uygar bireylerden oluşan yurttaşlar topluluğunun oluşturulacağı bir uluslaşma süreci için zorunluydu.

Kuruluş ve kurtuluştan hemen sonra başlatılan seferberliğin önemli bir ayağını oluşturuyordu sorumlu yurttaş, uygar birey olma çabası. Cumhuriyet Devrimi’nin başarılı olabilmesi, korunması ve günün koşullarına göre sürdürülmesi yurttaşlık bilinciyle donanmış bireyler/toplum sayesinde olacaktı.

Özenli davranan ailelerin yanında eğitim sistemi de “Yurttaşlık Bilgileri” dersi ile bilimsel bir izlence dahilinde Cumhuriyetin çocuklarına/gençlerine önemli katkılar sunmuştu. Kuşkusuz bu bilinçlenme süreci çıkarcı çevrelerce önce kesintiye uğratılmış daha sonra “liberal”,bireyci”, anlayışlarla eğitime boca edilerek, “altta kalanın canı çıksın”, “gemisini kurtaran kaptandır”, “bal tutan parmağını yalar” sorumsuzluğuyla yaygınlaştırılmıştır. Geçerli “değerler” olarak öne çıkarılan bencillik ve türevleri toplumsal dayanışmanın yurttaşlık bilincinin önünü tıkamıştır.

Bireyin sosyal ya da toplumsal varoluşunu tümleyebilmesini sağlayan ve “Sosyal Bilgiler” diye adlandırılabilecek bilim alanlarının içselleşmiş olması bir bilinç düzeyi sağlanmasıyla ancak olasıdır. Başta Felsefe, Mantık, Psikoloji, Sosyoloji, Tarih, Coğrafya, Siyaset Bilimi ve temel hukuk… Bunlara koşut kişi/insan hak ve ödevleri, sorumlulukları, demokratik haklar ve Yurttaşlık Bilgisi ve bilinci sosyal bilimlerin yanında edinilmesi/kazanılması gereken değerlerdir.

Sosyal bilimlerden yeterince yararlanamayan kişiler temel yurttaşlık bilincinin mantıksal önceliğini de zor kavrar ya da kavrayamazlar. Bu “mantık”’........

© Karadeniz'de sonnokta