Sokak röportajlarına ara sıra soru olmak dışında üzerinde fazla durulmayan pek ciddiye alınmayan “kupon partilere” kısaca göz atalım.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı‘nın güncel verilerine dayanarak şu an Türkiye’de faaliyet gösteren siyasi partilerin sayısı Ocak 2026 itibarıyla 188’e yükseldi. (Bu sayıyı yalnızca kaydı yapılmış ve resmi olarak faaliyette olan siyasi partiler dahildir seçimlere katılma yeterliliği ya da mecliste temsil durumu dikkate alınmamıştır.)

Genel olarak bir siyasi parti niçin kurulur, kurulma amaçları nelerdir bilgileri tazeleyelim.

• Bir dünya görüşünü ortaya koymak, temsil etmek :

Toplumun belirli bir kesiminin değerlerini, ideallerini ve sorunlarını temsil etmek. Adalet, özgürlük, eşitlik, milliyetçilik, muhafazakarlık, sosyal devlet gibi kavramlar etrafında yoğunlaşan bir hareket tarzı yaratmak.

• İktidarı elde etmek ya da etkilemek : Partiler yalnızca fikir üretmek için değil bu fikirleri devlet yönetimine taşımak için vardır. İktidara gelmek denetlemek yönlendirmek ve sınırlama bunların birkaçıdır.

• Toplumsal talepleri örgütlemek : Bireysel talepler dağınıktır siyasi partiler bu talepleri ortak paydada toplayarak, bir program haline getirirler ve seçmen iradesine dönüştürürler hukuki ve kamusal zemine taşırlar bu yönüyle partiler toplumla devlet arasında köprü işlevi görür.

• Kadro ve yönetici yetiştirmek : Siyasi partiler milletvekilleri, belediye başkanları, bakan ve yerel yöneticiler gibi karar verici kadrolar yetiştiren yapılardır.

• Mevcut düzene itiraz etmek veya mevcut düzeni korumak : İkisi de siyasetin meşru alanlarıdır. Özetle; bir siyasi parti “ bu ülke böyle yönetilmeli!” diyen insanların bu iddiayı iktidar yoluyla hayata geçirme aracıdır.

İşte bunun içindir ki muhalefet partileri demokrasinin asli unsurlarıdır.

Niçinden sonra nasıl sorusunu sormalıyız.

Bir siyasi parti nasıl kurulur?

Siyasi parti kurmak bürokratik olarak zor değildir ancak hukuki sorumluluğu ve denetimi olmak zorundadır. Parti kurmak için başlangıçta sadece otuz kişiye ihtiyaç vardır. Bir siyasi partinin seçime girmesi için yeterli teşkilatlanmayı tamamlamış olması gerekir; (en az 41 ilde) ki bu illerin ilçe teşkilatlarını da kurmuş olmalıdır. Sadece İl Başkanlığı teşkilatlanma için yeterli değildir ve partinin seçimlere girebilmesi için kuruluşundan en az altı ay geçmiş ve YSK tarafından onaylanmış olması gerekir. Anayasa 2820 madde ve Siyasi Partiler 298 sayılı seçimlerin temel hükümleri kanununda şöyle der : Teşkilatlanmalar sadece kâğıt üzerinde değil fiilen faal olması şartı aranır. Bu şartları yerine getiremeyenler seçime giremez. Peki seçime giremeyenler ne yapar, parti seçime kendi adıyla giremez başka bir partinin listesinden aday gösterilebilir, ittifak içinde yer alabilir, bağımsız bir adayı destekleyebilir ya da daha önce TBMM’de en az 20 milletvekili ile grup kurmuş olması gerekir.

Asıl sorumuza gelelim :

Yukarıda belirtilen 188 adet siyasi partinin kuruluş amaçları ve kuruluş........

© İstiklal