Adalet, yalnızca doğru sonuca ulaşmakla değil, o sonuca doğru yöntemle ulaşmakla mümkündür. Ne yazık ki dijital çağın hızla ilerlediği günümüzde, adli yazı ve imza incelemeleri alanında uygulanan yöntemlerin önemli bir kısmı hâlâ analog dönemin refleksleriyle yürütülmektedir.

Grafoloji; yazı ve imza üzerinden kişisel kimliklendirme yapan, adli vakalar ve hukuki ihtilafların merkezinde yer alan bilimsel bir disiplindir. Türkiye’de ve dünyada uzun yıllardır kabul gören uygulama; huzurda alınan istiktap tutanakları, dosya öncesi samimi imzalar ve incelemeye konu imzaların karşılaştırılması esasına dayanır. Bu yöntem, ıslak imza dünyasında büyük ölçüde işlevsel olmuştur.

Ancak bugün artık bambaşka bir gerçeklikle karşı karşıyayız.

Dijital kalemler, mobil imzalar, elektronik imzalar ve hatta telefondan alınan sesli onaylar, hukuki işlemlerin ayrılmaz bir parçası hâline gelmiştir. Buna rağmen, olası ihtilaflarda hâlâ ıslak imza üzerinden istiktap alınması, bilimsel açıdan ciddi bir çelişki doğurmaktadır.

Çünkü karşılaştırılan şeyler aynı değildir.

Islak imzada; baskı, fulaj, işleklik, kalem hâkimiyeti gibi fiziksel parametreler incelenirken; dijital imzada piksel yoğunluğu, çizgi atım hızı, zaman damgası, hash değeri gibi tamamen farklı teknik veriler söz konusudur. Bu durumda klasik istiktap yöntemiyle elde edilen numuneler, dijital imzaların incelenmesi için bilimsel karşılık üretmemektedir.

Hukukun temel ilkelerinden biri şunu söyler:

“Bir karar maddi olarak doğru olsa dahi, usul hatası içeriyorsa adil değildir.”

İşte tam da bu noktadayız.

Dijital çağda analog usullerle üretilen bilirkişi raporları; adaletin görünürde doğru, fakat özünde tartışmalı olmasına neden olmaktadır. Çözüm ise nettir: Adliyelerde, dijital imza ve elektronik veri incelemelerine uygun altyapıların kurulması, dijital istiktap yöntemlerinin geliştirilmesi ve bilirkişilik uygulamalarının bu yeni gerçekliğe göre yeniden yapılandırılması.

Aksi hâlde, teknoloji ilerlerken adalet geride kalmaya devam edecektir.

Yüksek Adli Bilimler Uzmanı Mehmet TAŞAR

© Habererk