Dijital Çalışma Düzeni
Türkiye gündemi her geçen gün değişiyor. Bir konu daha yeterince konuşulamadan başka bir gündem onun yerini alıyor. Bu yoğunluk içinde çalışma hayatı maalesef hak ettiği ölçüde gündem olamıyor. Oysa uluslararası alanda çalışma hayatını, çalışanların haklarını ve ülkelerin gelecekteki sosyal güvenlik sistemlerini doğrudan etkileyecek önemli kararlar alınıyor.
(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});
Bunlardan biri de Uluslararası Çalışma Örgütü’nün, yani ILO’nun 193 Sayılı “Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi.”
Belki bugün bu sözleşmenin adını yeni duyuyoruz. Ama önümüzdeki yıllarda çalışma hayatında en fazla konuşacağımız uluslararası düzenlemelerden biri olmaya aday.
Çünkü dünya değişiyor. Çalışma biçimleri değişiyor. İşyeri kavramı değişiyor. İşveren ile çalışan arasındaki ilişki değişiyor. Hatta artık çalışanla ilgili bazı kararları insanlardan önce algoritmalar vermeye başlıyor. ILO da tam olarak bu yeni çalışma düzenine dikkat çekiyor.
Artık işyeri yalnızca fabrika ve ofis değil
12 Haziran 2026 tarihinde kabul edilen ILO'nun 193 Sayılı Sözleşmesi, doğrudan platform ekonomisine ilişkin ilk uluslararası çalışma standardı olma özelliğini taşıyor. ILO'nun amacı teknolojik yenilikleri engellemek değil; yeni iş modellerinin çalışan hakları, adil rekabet ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyle birlikte gelişmesini sağlayacak bir çerçeve oluşturmak.
Peki nedir bu platform ekonomisi?
Aslında çoğumuz günlük hayatımızda onunla çoktan tanıştık. Telefonunuzdan yemek siparişi veriyorsunuz, bir kurye kapınıza geliyor. Bir uygulamadan araç çağırıyorsunuz. İnternet üzerinden bir kişiden tasarım, yazılım, çeviri veya danışmanlık hizmeti alıyorsunuz. Dünyanın başka bir ülkesindeki kişi, hiç görmediği bir işletme için bilgisayarının başından çalışabiliyor.
Bütün bunların arkasında giderek büyüyen bir dijital platform ekonomisi bulunuyor. Eskiden çalışan ile işveren arasındaki ilişkinin merkezinde çoğu zaman bir insan vardı. Bugün ise kimi zaman işin kime verileceğini, çalışanın ne kadar kazanacağını, performansının nasıl değerlendirileceğini, müşteriye hangi sırada gösterileceğini ve hatta hesabının........
