menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İttihatçılığı anlamadan İttihatçılık düşmanlığı yapmayın!

8 0
yesterday

Bir fikri mahkûm etmeden önce onu anlamak gerekir. Bir hareketi yargılamadan önce hangi şartlarda doğduğunu, hangi ihtiyaçlardan beslendiğini ve hangi idealler uğruna mücadele ettiğini bilmek gerekir.

Hele söz konusu İttihatçılık ise meseleye birkaç tarihî hadise, birkaç şahsiyetin hatası veya siyasi hesaplaşmaların dar penceresinden bakmak büyük bir haksızlıktır.

Öncelikle şu sorunun cevabını vermeliyiz:

İttihatçılık, yalnızca İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin siyasi faaliyetlerinden ibaret değildir. Onun fikrî damarında, parçalanmakta olan bir devleti kurtarma arayışı, hürriyet düşüncesi, millî bağımsızlık iradesi ve zamanla güçlenen Türk milliyetçiliği vardır.

Osmanlı Devleti’nin çözülme döneminde yetişen bir neslin, imparatorluğun dağılmasına ve milletin geleceğinin başkalarının insafına bırakılmasına karşı geliştirdiği siyasi ve fikrî bir mücadeledir.

Başlangıçta Osmanlı birliğini korumayı hedefleyen bu hareketin içerisinde farklı fikirler bulunuyordu. Ancak yaşanan savaşlar, ayrılıkçı hareketler ve devletin parçalanması, İttihatçı kadroların önemli bir bölümünü Türk millî kimliğine ve Türkçülük düşüncesine yöneltti.

Bu bakımdan İttihatçılık, Türk milletinin yeniden kendisini aradığı tarihî dönemin en önemli hareketlerinden biridir.

Benim nazarımda İttihatçılık, Türk’ün diriliş iradesidir, millî bilincidir, istiklal azmidir ve geleceğe uzanan mefkûresidir.

Ancak bir fikri savunmak, onun adına yapılan bütün uygulamaları doğru kabul etmek anlamına gelmez.

İNSANLAR HATA YAPAR, FİKİRLER HATALARLA MAHKÛM EDİLEMEZ!

Tarihin hiçbir döneminde bütün mensupları kusursuz olan bir siyasi hareket görülmemiştir.

Her ideolojinin, her davanın, her büyük hedefin uygulayıcıları arasında yanlış karar verenler, iyi niyetle hareket ettiği hâlde ağır sonuçlara yol açanlar ve şahsi ihtiraslarını davasının önüne koyanlar bulunmuştur.

İttihatçılar da bundan muaf değildir.

İttihat ve Terakki yönetiminin özellikle Birinci Dünya Savaşı’na giriş sürecindeki tercihleri, savaşın yönetimi ve bazı siyasi uygulamaları elbette eleştirilebilir. Nitekim tarihçiler de bu kararların sonuçlarını uzun yıllardır tartışmaktadır.

Fakat burada adaletli bir ayrım yapmak zorundayız.

İyi niyetle alınmış fakat yanlış sonuçlar doğurmuş kararlarla, şahsi menfaat veya iktidar hırsıyla yapılan yanlışlar aynı kefeye konulamaz.

Dahası, birkaç yöneticinin hatasını gerekçe göstererek bütün bir fikrî hareketi, onun fedakâr mensuplarını ve tarihî mirasını mahkûm etmek insafla bağdaşmaz.

Bir kumandanın yanlış kararı askerlik mesleğini, bir siyasetçinin hatası demokrasiyi, bir din adamının yanlışı dini nasıl mahkûm etmiyorsa, bazı İttihatçıların hataları da İttihatçılığın bütün fikrî mirasını mahkûm edemez.

Mesele bu kadar........

© Habererk