menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Gel vatandaş gel… Pasaport var, hem de en yeşilinden

8 5
26.01.2026

Değerli Okurlarım!

Biliyorsunuz, yurt dışına çıkmak başlı başına bir dert. Aylar sonrasına verilen randevular, “vize çıkar mı çıkmaz mı” belirsizliği, reddedilen başvurular yüzünden yanan uçak biletleri…

İnsanlar artık seyahat değil, vize planı yapıyor.

Bakınız, Türk vatandaşları sadece AB vizesi başvuruları için son 15 yılda yaklaşık 800 milyon euro ödemiş.

Bu rakam yalnızca başvuru ücretlerini kapsıyor; tercüme, banka, noter ve aracı kurum masrafları bunun dışında.

Öğrencilerin, iş insanlarının vize için ne zorluklar çektiğini hepimiz biliyoruz.

Ama aynı Türkiye’de bir de yeşil pasaport ayrıcalığı var.

Bir kesim Avrupa kapısında beklerken, yeşil pasaportlular AB’ye ve diğer birçok ülkeye vizesiz giriş yapabiliyor.

Dahası, bu ayrıcalığın genişletilmesi için yoğun bir mesai yürütülüyor.

Kulisler yapılıyor, teklifler hazırlanıyor, yeni meslek grupları sisteme dahil edilmeye çalışılıyor. Hepsi “mesleki kolaylık”, “uluslararası temas”, “prestij” gibi süslü gerekçelerle pazarlanıyor.

SAHİ, BU YEŞİL PASAPORT İŞİNİN KÖKENİ NE?

Yeşil pasaportun hikâyesi 1950’li yıllara kadar uzanıyor.

Ama 1950’lerin Türkiye’sini bugünkü Türkiye ile karıştırmayalım.

Soğuk Savaş’ın başladığı, Türkiye’nin Batı bloğuna hızla entegre olduğu, NATO’ya girildiği, dış politikada rotanın açık biçimde Avrupa ve ABD’ye döndüğü yıllardan söz ediyoruz. Devlet kadroları sınırlı, kamu personeli bugünkü gibi milyonlara ulaşmamış. Yurt dışı temasları da zaten birkaç bakanlık ve üst düzey bürokrat üzerinden yürütülüyordu.

O günkü mantık gayet açıktı:

Devlet adına yurt dışına çıkan kamu görevlilerinin işlerini kolaylaştırmak.

Bu nedenle belirli derecedeki devlet memurlarına “hususi damgalı pasaport” verildi. Bu, istisnai bir uygulamaydı.

Ama zamanla bu istisna genişledi, esnedi…

Derken bir gün geldi, Pandora’nın kutusu açıldı.

PANDORA’NIN KUTUSU AVUKATLARLA AÇILDI!

2019 yılında baroya kayıtlı ve en az 15 yıl kıdemi bulunan avukatlara yeşil pasaport hakkı verilmesiyle birlikte işin rengi değişti.

O Kanun’un gerekçesinde şöyle bir ifade........

© Haber7