menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

GAKGOŞLUKTAN GAKGOLUĞA…

66 0
27.10.2026

Geçen hafta, “Yazıkonak Kavşağı’nda Değişen Bir Şey Yok!” başlıklı yazımızla yıllardır çözülemeyen bir meseleye dair sitemimizi dile getirmiştik.

Bu hafta da başka bir konuda, yine yılların ardından değişmeyen bir meseleye sitem edelim istedik.

Tam 21 yıl önce, 26 Nisan 2005 tarihinde “Gakgo mu, Gakgoş mu?” başlıklı bir yazı kaleme almıştım.

O gün, Elâzığ kültüründe giderek yaygınlaşan “Gakgoş” kelimesine dikkat çekmiş; Harput’tan Elâzığ’a uzanan kültürümüzde asıl yerleşik hitabın “Gakgo” ve “Gakgom” olduğunu anlatmaya çalışmıştım.

Aradan tam 21 yıl geçti.

Yazdık, konuştuk, anlattık…

Ama görünen o ki bazı şeyler, tıpkı Yazıkonak Kavşağı’nda olduğu gibi, aradan geçen bunca yıla rağmen pek değişmedi.

Fakat bugün insan ister istemez kendisine şu soruyu soruyor:

Biz 21 yıldır boşuna mı yazıyoruz, boşuna mı konuşuyoruz?

Çünkü değişmesini arzu ettiğimiz şey değişmediği gibi, “Gakgoş” kelimesi daha da yaygınlaştı. Şehrin tanıtımından spor müsabakalarına, televizyonlardan sosyal medyaya kadar Elâzığ insanının neredeyse değişmez adı hâline geldi.

Demek ki bazen yazmak da konuşmak da yetmiyor.

Ama mesele yalnızca bir kelimenin sonuna eklenen “ş” harfi değildir. Çünkü bazı kelimeler bir toplumun hafızasını, ahlâkını ve insan anlayışını taşır.

Gakgo da böyle bir kelimedir.

Bizim kültürümüzde Gakgo; kardeşti, ağabeydi, dosttu. Bir büyüğün küçüğüne “Gakgom” diye seslenişinde şefkat, bir insanın diğerine “Gakgo” diye hitabında samimiyet vardı.

Fakat Gakgo yalnızca bir hitap değildi.

Gakgo; mertti, dürüsttü, sözünün eriydi. Cömertti, misafirperverdi. Büyüğüne hürmet eder, küçüğünü gözetir, komşusunun derdiyle dertlenir, haksızlık karşısında susmazdı.

Kısacası Gakgo, Elâzığ kültürünün yetiştirmek istediği insanın tarifiydi.

Harput’un ilim ve irfan geleneğinde insan yalnız sözüyle değil, yaşayışıyla ölçülürdü. Edep, vakar, vefa, komşuluk hukuku, büyüğe hürmet ve küçüğe şefkat bu kültürün temel değerleriydi.

Bu sebeple Gakgoluk her şeyden önce bir karakter meselesiydi.

Ne yazık ki zamanla bu derin anlam geri plana çekildi. Sekiz köşe şapka, yumurta topuk ayakkabı, halk oyunları ve birtakım davranış kalıpları Elâzığ insanını temsil eden başlıca unsurlar hâline geldi.

Elbette folklorumuz, musikimiz, oyunlarımız ve geleneksel kıyafetlerimiz bizimdir ve korunmalıdır.

Fakat Harput kültürü yalnızca folklordan ve eğlenceden ibaret değildir.

Bir şehrin insanını yalnızca şapkasıyla, ayakkabısıyla ve oyunuyla tanımlarsanız, yüzlerce yıllık bir kültürü birkaç görüntünün içine hapsetmiş olursunuz.

İşte 21 yıl sonra asıl sitemim de bunadır.

Yıllardır kültür diyoruz, Harput diyoruz, gelenek diyoruz. Yazıyor, konuşuyor, kitaplar yayımlıyor, programlar düzenliyoruz.

Dahası, yıllardır bu meseleleri dile getirdiğimiz,........

© Günışığı Gazetesi