Türkiye’de geçim sıkıntısı artık yalnızca dar ge­lirlinin sorunu değil. Ey­lül 2026 itibarıyla dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 37 bin 801 TL’ye, yoksulluk sınırı 123 bin 130 TL’ye ulaştı.

28 bin 75 TL’lik net as­gari ücret açlık sınırının yüzde 74,3’ünü, yoksulluk sınırının ise yalnızca yüzde 22,8’ini karşılaya­biliyor.

En düşük emekli aylığı yoksul­luk sınırının yüzde 19,1’ine, yakla­şık 27 bin 500 TL olarak hesapla­dığımız ortalama emekli aylığı ise yüzde 22,3’üne denk geliyor.

Gelirle yaşam maliyeti arasın­daki makas açıldıkça kredi kar­tı ve bireysel borçlar büyüyor, ya­sal takibe düşenlerin sayısı artıyor. Son 10 yılın rakamları aynı soruyu önümüze koyuyor: Türkiye’de çalı­şan, emekli ve orta gelirli bu geçim yükünü daha ne kadar taşıyabilir?

Türkiye’nin bugün karşı karşıya olduğu ekonomik tabloyu anlamak için bazen büyüme rakamların­dan, milli gelirden, ihracattan veya bütçe rakamlarından önce insan­ların mutfağına bakmak gerekiyor.

Maaş eve girdiğinde kaç günlük ihtiyacı karşılıyor? Market ara­bası ne kadar doluyor? Kira öden­dikten sonra geriye ne kalıyor? Ayın sonuna kredi kartına baş­vurmadan ulaşılabiliyor mu? Bir ailenin beklenmedik bir masrafı karşılayacak parası kalıyor mu?

Bugün Türkiye’nin en önemli ekonomik ve sosyal meselelerin­den biri tam olarak burada. Çünkü maaş yetmiyor, borç yükü büyü­yor. Ve bu ekonomik sıkışma artık yalnızca asgari ücretliyi veya en düşük aylığı alan emekliyi değil, toplumun giderek daha geniş ke­simlerini incitiyor.

Asgari ücret açlık sınırının yüzde 74’üne yetiyor

TÜRK-İŞ’in Eylül 2026 araş­tırmasına göre dört kişilik bir ai­lenin yalnızca sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yap­ması gereken aylık gıda harcama­sı, yani açlık sınırı 37 bin 801 TL.

Net asgari ücret ise 28 bin 75,50 TL. Aradaki fark yaklaşık 9 bin 725 TL. Bunun anlamı şu: Bir as­gari ücret, dört kişilik bir ailenin sadece mutfak masrafının yüzde 74,3’ünü karşılayabiliyor.

Yaklaşık 27 bin 500 TL olarak hesapladığımız ortalama emek­li aylığı, açlık sınırının yüzde 72,7’sine denk geliyor. 23 bin 552 TL’lik en düşük emekli aylığı ise açlık sınırının yalnızca yüzde 62,3’ünü karşılayabiliyor.

Üstelik üzerinde konuştuğu­muz 37 bin 801 TL’nin içinde ki­ra, elektrik, doğalgaz, su, ulaşım, eğitim, sağlık ve giyim yok. Sade­ce mutfak var. Asıl tablo bütün bu zorunlu ihtiyaçları hesaba kattığı­mızda ortaya çıkıyor.

Yoksulluk sınırı 123 bin 130 TL

Dört kişilik bir ailenin gıda ile birlikte diğer zorunlu ihtiyaçları­nı karşılayabilmesi için gereken toplam tutar, yani yoksulluk sınırı 123 bin 130 TL.

28 bin 75,50 TL’lik net asgari ücret, yoksulluk sınırının yalnız­ca yüzde 22,8’ini karşılıyor. Yak­laşık 27 bin 500 TL’lik ortalama emekli aylığı yoksulluk sınırının yüzde 22,3’üne, 23 bin 552 TL’lik en düşük emekli aylığı ise sadece yüzde 19,1’ine denk geliyor.

Başka bir ifadeyle, dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırına ulaşabil­mesi için aynı haneye yaklaşık 4,4 asgari ücretin girmesi gerekiyor. Ortalama emekli aylığında yakla­şık 4,5 aylık, en düşük emekli ay­lığında ise 5,2 aylık gelir ancak bir aylık yoksulluk sınırına ulaşıyor.

Bu oranlar bize Türkiye’deki ge­çim sorununun büyüklüğünü no­minal maaş rakamlarından çok daha iyi anlatıyor. Çünkü mesele maaşın kaç lira olduğu değil. Me­sele o maaşla hayatın ne kadarının karşılanabildiği.

Son 10 yılın en düşük eylül oranı

Peki hep böyle miydi? Bunu gö­rebilmek için son 10 yıllık döne­me baktık. Ancak karşılaştırmayı doğru yapmak gerekiyor.

Yıl sonlarını veya yıllık ortala­maları değil, her yılın Eylül ayın­da geçerli olan net asgari ücret ile aynı ayın TÜRK-İŞ açlık sınırını karşılaştırdık. Çünkü bazı yıllar­da asgari ücrete yıl ortasında ikin­ci zam yapıldı. 2026’da ise 28 bin 75,50 TL’lik net asgari ücret yıl so­nuna kadar aynı kalacak.

2019’da yüzde 98’di, bugün yüzde 74

Tablonun söylediği şey son de­rece açık: Eylül ayları karşılaştı­rıldığında asgari ücretin açlık sı­nırını karşılama oranı son 10 yıl­lık dönemin en düşük seviyesine gerilemiş durumda.

Satın alma gücündeki değişi­mi belki de en iyi 2019 ile bugü­nü karşılaştırmak anlatıyor. Eylül 2019’da net asgari ücret yaklaşık 2 bin 21 TL, açlık sınırı ise 2 bin 65 TL idi. Aradaki fark yalnızca 44 TL civarındaydı. Asgari ücret dört kişilik bir ailenin gıda ihtiyacının yüzde 97,9’unu karşılayabiliyor­du. Neredeyse başa baştı.

Eylül 2026’da aynı oran yüzde 74,3. Maaşın 2 bin liradan 28 bin liraya........

© Dünya