Rogobatna i sklepana reč „blokader“ u srpskom jeziku ne znači ništa jer ne postoji, kaže za Danas Đokica Jovanović, sociolog kulture i univerzitetski profesor u penziji.

Jovanović kaže da te reči- kojom vlast označava učesnike studentkog protesta i društvene pobune- nema u normativnim rečnicima srpskog ili srpskohrvatskog jezika, a nije je pronašao ni u rečnicima stranih reči i rečnicima sinonima.

On još kaže da reč „blokader“zbog njene agresivne upotrebe od strane vlasti i propagandnih glasila vremenom može da uđe u rečnike, ali da je to neizvesno jer će se manje izgovarati kada prestane partijska potreba za njom, a slušaocima je „odbojna zbog svoje sirovosti i banalnosti“.

Prema monitoringu Biroa za društvena istraživanja (BIRODI), reči „blokader“, „blokaderi teroristi“, „blokaderi foteljaši“ i „blokadersko nasilje“ su prošle godine na pet televizija sa nacionalnom frekvencijom upotrebljene više od 36.000 puta.

BIRODI nije merio njihovu upotrebu na brojnim kablovskim televizijama, među kojima su one koje ih ubedljivo najviše zlorabe („Informer“), kao ni na portalima i u štampanim medijima.

„Radi se o neuspelom, amaterskom pokušaju političko- propagandne jezičke tvorbe. Taj koji je sklepao reč ‘blokader’ ne zna maternji jezik, ne poznaje osnove stila maternjeg jezika, niti ima onovni estetski osećaj za simbolično značenje reči (a učestvuje u političkom takmičenju u Srbiji). Dakle, on ima ambiciju da bude jezikoslovac, a pritom je jezički i politički nepismen subjekt“, kaže Jovanović.

On kaže da svaka reč koja se izgovara „u svakojakim nepriličnim situacijama- biva izlizana i ispražnjena od sadržaja“. Čuje se, ali više nije označitelj, a onima koji je čuju više ništa ne znači.

„Da li može da ’uđe’ u rečnike? Može. Za takav proces potrebno je vreme, ali njeno etabliranje je vrlo nejasno, još i više neizvesno. Jer, kada prestane partijska potreba za njom, njeni tvorci je više neće izgovarati, bar ne tako agresivno i na nekultivisan način, kako danas čine. A građanstvo će je izgovarati još manje zbog njenih nejasnih, arogantnih, podrugljivih, agresivnih i grubih svojstava“, ocenjuje Jovanović.

On dodaje da je stara istina da je jezik živ, a i da u jezik ulaze tuđice, naročito kada jedan pojam nema odgovarajući naziv ili kada je naziv u drugom jeziku celishodniji.

„Ali, kada se vrši propagandno- partijsko nasilje nad jezikom, kovanicama koje treba da liče na ’našu reč‘, a u stvari potiru značenjsku prirodu jezika, onda je to antikulturno nasilje nad jezikom. Kada se agresivno nameće reč kojom se vrši napad na cele društvene grupe ili slojeve, jezik se time siromaši. To je, takođe, vrlo opasan naum – proizvodnja ’neprijatelja, tu među nama‘, pa stoga njihov progon i istrebljenje postaje ’patriotski čin‘“, kaže.

Zoran Gavrilović, programski direktor BIRODI, kaže za naš medij da je reč „blokader“ prošle godine na javnom servisu RTS1, kao i televizijama Pink, B92, Hepi i Prva ponovljena ukupno 34.628 puta, a reči „blokaderi foteljaši“ 358, „blokaderi teroristi“ 490 i „blokadersko nasilje“ 980 puta.

U korišćenju ovih reči ubedljivo prednjači „Pink“, dok su na začelju Hepi i RTS1.

Prema podacima BIRODI, reč „blokader“ je na Pinku izgovorena 22.942 puta, na B92- 5887, na Prvoj- 4714, na RTS1- 730, a na Hepiju- 355 puta. Reči „blokaderi teroristi“ su na Pinku ponovljene 391 put, na B92- 90, na RTS1- osam, a na TV Hepi samo jednom. „Blokaderi foteljaši“ su se na Pinku mogli čuti 250 puta, na B92- 93, a na Prvoj- 15 puta.

Složenica „blokadersko nasilje“ je prošle godine na Pinku upotrebljena 789 puta, na B92- 97, na Prvoj- 76, a na RTS1- 18 puta. Na televiziji Hepi nije zabeleženo njeno korišćenje.

„Opake reči svađalice“„Danas smo svedoci slepog nasilja koje, neretko, provode ljudi niske socijalne kulture i kognitivne nedorečenosti, iliti verni i disciplinovani članovi partije. Takva vrsta nasilja je, na primer, i korišćenje izraza ’srbožder‘, koji srpski nacionalist upućuje svim Hrvatima, ili ’hrvatožder‘ koji hrvatski nacionalist upućuje svim Srbima. Zanimljivo je da je, recimo, da je Ante Marković ’bio‘ i jedno i drugo, odnosno i ’hrvatožder‘ i ’srbožder‘.Ne treba gubiti iz vida dugoročnu štetu i opasnost koje ovakve političke manipulacije nanosi društvu. To su opake reči svađalice, koje, rekosmo, izgovaraju samo neodgovorni, i, po prilici, vrlo neuki političari, demagozti, ideolozi, propagandisti i agitatori“, kaže Đokica Jovanović.U kojem sve rečnicima  reč „blokader“ ne postojiJovanović kaže da reč „blokader“/“blokaderi“ ne postoji u Rečniku srpskoga jezika (Matica srpska, Nova Sad, 2011), Rečniku srpskohrvatskoga književnog jezika, šest tomova (Matica srpska – Matica hrvatska, Novi Sad, Zagreb, 1967–197.) i Rečniku srpskohrvatskoga književnog i narodnog jezika (SANU, veliki akademijski rečnik – u toku izrade, do 2020. štampana je 21 knjiga).Nema je ni u Rečniku savremenog srpskohrvatskog književnog jezika s jezičkim savetnikom, Miloša Moskovljevića (KIZ, Apolon, Beograd, 1990), Sistematskom rečniku srpskohrvatskog jezika, Ranka Jovanovića (Biblioteka opšteg obrazovanja, Beograd, 1936), Rečniku književnih termina Instituta za književnost i umetnost u Beogradu (Nolit, Beograd, 1986) i Pravopisnom rečniku srpskog jezika sa pravopisno-gramatičkim savetnikom (Prometej, Novi Sad, 2010).On je nije pronašao ni u Etimologijskom rječniku hrvatskoga ili srpskoga jezika, dva toma, Petra Skoka (Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, Zagreb, 1971), Antropografskom rečniku jugoistočne Srbije, Nedeljka Bogdanovića (Srpska akademija nauka i umetnosti i Institut za srpski jezik SANU, Beograd, 2016), Malom Srpskom frazeološkom rečniku, Đorđa Otaševića (Alma, Beograd, 2007), Frazeološkom rječniku hrvatskoga ili srpskog jezika, Josipa Matešića (Školska knjiga, Zagreb, 1982), Velikom rječniku hrvatskoga jezika, Vladimira Anića, (Novi Liber, Zagreb, 2004) i Turcizmima u srpskohrvatskom jeziku, Abdulaha Škaljića (Svjetlost, Sarajevo, 1966).U prvom elektronskom izdanju Spskog rečnika novijih anglicizama (Filozofski fakultet, Novi Sad, 2021) nalazi se reč „bloker“ (engleski „blocker“), ali ne i „blokader“. U Rečniku srpskoga jezika nalazi se reč „blokadni“.

„Opake reči svađalice“

„Danas smo svedoci slepog nasilja koje, neretko, provode ljudi niske socijalne kulture i kognitivne nedorečenosti, iliti verni i disciplinovani članovi partije. Takva vrsta nasilja je, na primer, i korišćenje izraza ’srbožder‘, koji srpski nacionalist upućuje svim Hrvatima, ili ’hrvatožder‘ koji hrvatski nacionalist upućuje svim Srbima. Zanimljivo je da je, recimo, da je Ante Marković ’bio‘ i jedno i drugo, odnosno i ’hrvatožder‘ i ’srbožder‘.

Ne treba gubiti iz vida dugoročnu štetu i opasnost koje ovakve političke manipulacije nanosi društvu. To su opake reči svađalice, koje, rekosmo, izgovaraju samo neodgovorni, i, po prilici, vrlo neuki političari, demagozti, ideolozi, propagandisti i agitatori“, kaže Đokica Jovanović.

U kojem sve rečnicima  reč „blokader“ ne postoji

Jovanović kaže da reč „blokader“/“blokaderi“ ne postoji u Rečniku srpskoga jezika (Matica srpska, Nova Sad, 2011), Rečniku srpskohrvatskoga književnog jezika, šest tomova (Matica srpska – Matica hrvatska, Novi Sad, Zagreb, 1967–197.) i Rečniku srpskohrvatskoga književnog i narodnog jezika (SANU, veliki akademijski rečnik – u toku izrade, do 2020. štampana je 21 knjiga).

Nema je ni u Rečniku savremenog srpskohrvatskog književnog jezika s jezičkim savetnikom, Miloša Moskovljevića (KIZ, Apolon, Beograd, 1990), Sistematskom rečniku srpskohrvatskog jezika, Ranka Jovanovića (Biblioteka opšteg obrazovanja, Beograd, 1936), Rečniku književnih termina Instituta za književnost i umetnost u Beogradu (Nolit, Beograd, 1986) i Pravopisnom rečniku srpskog jezika sa pravopisno-gramatičkim savetnikom (Prometej, Novi Sad, 2010).

On je nije pronašao ni u Etimologijskom rječniku hrvatskoga ili srpskoga jezika, dva toma, Petra Skoka (Jugoslavenska akademija znanosti i umjetnosti, Zagreb, 1971), Antropografskom rečniku jugoistočne Srbije, Nedeljka Bogdanovića (Srpska akademija nauka i umetnosti i Institut za srpski jezik SANU, Beograd, 2016), Malom Srpskom frazeološkom rečniku, Đorđa Otaševića (Alma, Beograd, 2007), Frazeološkom rječniku hrvatskoga ili srpskog jezika, Josipa Matešića (Školska knjiga, Zagreb, 1982), Velikom rječniku hrvatskoga jezika, Vladimira Anića, (Novi Liber, Zagreb, 2004) i Turcizmima u srpskohrvatskom jeziku, Abdulaha Škaljića (Svjetlost, Sarajevo, 1966).

U prvom elektronskom izdanju Spskog rečnika novijih anglicizama (Filozofski fakultet, Novi Sad, 2021) nalazi se reč „bloker“ (engleski „blocker“), ali ne i „blokader“. U Rečniku srpskoga jezika nalazi se reč „blokadni“.

$bp("TargetVideo_73399783",{"video":"2531239","width":"16","height":"9","id":"40420"})

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici, ali i na X nalogu. Pretplatite se na PDF izdanje lista Danas.

Tribina u Nišu: Sporiji ekonomski rast svakog građanina koštao do milion dolara

Doktor Milić potpisao aneks Ugovora o radu, ostaje na niškoj kardiohirurgiji (VIDEO)

Tribina o „Mitu o balkanskom tigru“ održaće se u niškoj opštini Medijana: Univerzitet je otkazao zbog moguće „političke konotacije“

„Ako danas ne uspemo, jedini razlog smo mi sami“: Kakve nam je poruke zaveštao Zoran Đinđić?

Komentari Odustani od odgovora

document.addEventListener("DOMContentLiteSpeedLoaded",function(){document.body.addEventListener("click",function(event){if(event.target.matches(".comment-reply-link, #cancel-comment-reply-link")){turnstile.reset(".comment-form .cf-turnstile")}})})

Sport • 12.03.2026. 22:17 Čileanac tvrdi - Novak me je sa tri evra u džepu izveo na večeru od 300 evra: Mladi Đoković je tada rekao - "Razgovaraš sa budućim brojem jedan na svetu, srušiću sve rekorde"

Čileanac tvrdi - Novak me je sa tri evra u džepu izveo na večeru od 300 evra: Mladi Đoković je tada rekao - "Razgovaraš sa budućim brojem jedan na svetu, srušiću sve rekorde"

Ekonomija • 13.03.2026. 11:15 Objavljene nove cene goriva koje će važiti do 20. marta

Objavljene nove cene goriva koje će važiti do 20. marta

Sport • 13.03.2026. 08:23 Drejper eliminisan odmah nakon trijumfa nad Đokovićem, repriza dva finala Indijan Velsa u polufinalu

Drejper eliminisan odmah nakon trijumfa nad Đokovićem, repriza dva finala Indijan Velsa u polufinalu

Život • 13.03.2026. 20:14 Loto rezultati: Koji brojevi su izvučeni u 21. kolu?

Loto rezultati: Koji brojevi su izvučeni u 21. kolu?

Svet • 12.03.2026. 16:44 "Molim vas, molim vas, molim vas": Danska poziva građane da izbegavaju vožnju automobilom dok cene nafte rastu

"Molim vas, molim vas, molim vas": Danska poziva građane da izbegavaju vožnju automobilom dok cene nafte rastu

© Danas