Dalkavukluk, dilencilik ve yalancılık ilk bakışta farklı kavramlar gibi gözükse de özünde iç içe girmiş haldedir. Dalkavuk çoğunlukla maddi çıkar için, nemalanmak için birini över, övgüleri yalan olabilir. Belki de maddi durumu sizden daha iyi olan bir dilenci, size iyi dileklerde bulunur, yalan söyleyerek kendini acındırır. Bu üç kavramın iç içe geçmiş olmasının yanı sıra evrimsel arka planları da vardır. Biyolojik evrim sürecinde insandan daha az gelişmiş canlılarda da dalkavukluk, dilencilik hatta yalancılık vardı.

HAYVANLARDA DALKAVUKLUK, DİLENCİLİK, YALANCILIK

Evrim sürecine baktığımızda dalkavukluk, dilencilik ve yalancılık için çok da üst düzeyde zihinsel faaliyetlere ihtiyaç olmadığı anlaşılıyor. Hayvanlarda da bu üç davranış şekli vardı ve halen mevcuttur. Bir ihtimal bunlar evrim süreciyle insana kadar ulaşmıştır.

Bana en ilginç gelen yalancılık arı kuşlarının yalancılığıdır. Günümüzde de arı kuşlarının en büyük düşmanı atmacalardır. Bu yüzden bir arı kuşu avlanmadan yüksek bir ağacın tepesinde gözcü olarak durur, atmaca gelirse özel bir atmaca sinyali sesi çıkarır, bunun üzerine bütün arı kuşları avlanmayı bırakıp çalıların arasına saklanırlar. Ancak bazen gözcü arıkuşu ortalarda güzel bir böceğin uçtuğunu görünce sahte sinyal verir, diğer arıkuşları saklanınca da fırlayıp o böceği yakalar. Fakat arıkuşları sahte sinyal inandırıcılığını kaybetmesin diye bu hileye sık sık baş vurmazlar, belli aralarla baş vururlar. Bu kuş davranışı size ticaretteki bazı sahte sinyalleri hatırlatıyor mu?

Borsada........

© Cumhuriyet