İnsan hiç görmediği birini bu kadar sevebilir mi? Sesini eski kayıtlardan duyduğu, yüzünü siyah beyaz fotoğraflardan tanıdığı, elini hiç sıkmadığı birinin yokluğunu yıllar sonra bile içinde hissedebilir mi?

Her 10 Kasım'da Mustafa Kemal Atatürk'ü düşünürken bu sorular geliyor aklıma.

10 Kasım 1938 sabahı, saat dokuzu beş geçe Dolmabahçe'de hayata gözlerini yumdu. Aradan seksen sekiz yıl geçti. Onunla aynı yıllarda yaşayanlar, sesini yakından duyanlar, aynı sofraya oturanlar birer birer ayrıldı aramızdan. Kuşaklar değişti, dünya değişti. Mustafa Kemal'e duyulan sevgi ise eksilmedi.

Onu yalnızca savaş meydanlarında, zaferlerde, Cumhuriyet'in kuruluş günlerinde düşünmüyorum. Yorulduğu, üzüldüğü, yalnız kaldığı zamanları da merak ediyorum. Geceler boyunca çalışmış, savaşların acısını yaşamış, yakınlarını kaybetmiş bir insanın içinde biriktirdiklerini... Fotoğraflarına bakarken yüzündeki çizgilerde geçen yılların izlerini arıyorum.

Yalova'daki çınarın hikâyesini bu yüzden seviyorum.

1929 yazında Ertuğrul Yatı'yla Bursa'ya giderken kıyıda büyük bir çınar görüyor. Karaya çıkıp gölgesinde dinleniyor. Daha sonra yakınına küçük bir köşk yaptırıyor. Bir yıl sonra ağacın dalları köşkün çatısına dayanınca görevliler dalları kesmek istiyor. Mustafa Kemal buna izin vermiyor. Ağaca dokunmak yerine köşk raylar üzerinde yaklaşık beş metre kaydırılıyor.

Bunca savaşın, acının içinden geçmiş bir insanın, bir ağacın dalını da önemsemesi... Bazen insanın karakterini büyük sözlerinden çok, böyle küçük davranışlarında buluyoruz.

Yalova'da yaşanmış bir başka hikâye daha var.

1929 yılının eylül ayında, sekiz yaşındaki Sığırtmaç Mustafa'yla karşılaşıyor. Küçük çocuk sığırlarını otlatırken karşısına çıkan atlılardan biri yol soruyor. Adının Mustafa olduğunu öğrenince gülümsüyor:

"Benim de adım Mustafa. Demek adaşız!"

Konuşmaları ilerliyor. Çocuğun ayda üç lira kazandığını öğrenince........

© Cumhuriyet