96 yıl önce bugünlerde Atatürk, TDK, yani Türk Dil Kurumu’nun kurulmasına önderlik etti. (12 Temmuz 1932) Biliyordu ki kökleri Sümer yazıtlarına kadar uzanan, Çin sınırından Viyana kapılarına kadar konuşulan, anlaşılan bir dildi Türkçe. Ve yüzyıllarca ArapçaFarsçanın baskısında kalıp çeşitliliğini, zenginliğini yitirip yazgısına terk edilmişti. Ta ki Atatürk, “Türkün dili ana dilimizdir” diyene dek bilinçli olarak unutturulmaya çalışılmıştı.

Hatta ulu önder Atatürk, Kopenhaglı Türkolog Wilhelm Thomsen’ın bir askeri inceleme sırasında bulup bilim dünyasına sunduğu Orhun Yazıtlarının runik alfabesinin çözümüne ilişkin bir dizi esere de sahipti. Bu eserlerin hızla dilimize çevrilmesini ve bir anlamda Türkoloji biliminin Türkiye sınırlarında yeşermesini sağladı. Türk dili tarihine ışık tutan o kitaplar hâlâ Çankaya Köşkü Kütüphanesi’ndedir.

Thomsen’ın, yazıtlardaki “Türk”, “tengri” ve “kağan” adları gibi anahtar kelimeleri çözmesi Atatürk’ün milliyetçilik ve tarih tezlerinin en büyük bilimsel dayanaklarındandı.

Türkçeyi yabancı dillerin etkisinden arındırarak öz benliğine kavuşturmak için kurulan TDK, kültürel bağımsızlığı sağlamak ve modern bir bilim/kültür dili oluşturmak gibi de bir felsefeyi ödev edinmişti.

O yüzden gelin TDK’nin kuruluş yıldönümü haftasında güzel........

© Cumhuriyet