Γράφει ο Δρ. Κωνσταντίνος Π. Μπαλωμένος*

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν δεν αποτελεί μια ακόμη περιφερειακή κρίση.

Η ανεξέλεγκτη κλιμάκωσή του, σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά ιδεολογικής και θρησκευτικής αντιπαράθεσης που προβάλλει η Τεχεράνη, σηματοδοτεί βαθιές αλλαγές στο ήδη ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, την ασφάλεια και στους συσχετισμούς ισχύος του διεθνούς συστήματος.

Άξιο ιδιαίτερης προσοχής είναι το γεγονός ότι αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής αλλά και της Ευρώπης, χωρίς να το επιδιώκουν, έχουν ήδη καταστεί μέρος της σύγκρουσης, είτε λόγω της παρουσίας στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ στην επικράτειά τους, είτε λόγω της εμπλοκής τους σε επιχειρήσεις ασφάλειας και προστασίας της ναυσιπλοΐας, είτε εξαιτίας της γεωπολιτικής τους θέσης.

Επιπλέον, η ένταση που καταγράφεται σε κρίσιμες ενεργειακές και ναυτιλιακές οδούς όπως τα Στενά του Ορμούζ, σε συνδυασμό με την κινητοποίηση στρατιωτικών δυνάμεων σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, δείχνει ότι η σύγκρουση αποκτά πλέον ευρύτερα περιφερειακά χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, η αξιοποίηση από το Ιράν ένοπλων οργανώσεων, όπως η Χεζμπολάχ, οι οποίες λειτουργούν ως αντιπρόσωποί του (proxies), δημιουργεί ένα περιβάλλον ασύμμετρων απειλών, καθιστώντας τον πόλεμο ακόμη πιο σύνθετο, απρόβλεπτο και πιθανόν μακράς διάρκειας.

Θα πρέπει να επισημανθεί επίσης, ότι ο πόλεμος αυτός δεν επηρεάζει μόνο τη σταθερότητα της Μέσης Ανατολής, αλλά έχει ήδη αρχίσει να επηρεάζει την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης και του υπόλοιπου κόσμου.

Συγκεκριμένα, οι αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποτελούν ήδη απτές συνέπειες της σύγκρουσης, με επιπτώσεις που αγγίζουν όχι μόνο την ευρωπαϊκή, αλλά και την παγκόσμια οικονομία, ενώ επηρεάζουν και την πολιτική σταθερότητα σε αρκετές χώρες.

Μέσα σε αυτό το ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον, η Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρεί ότι βρίσκεται εκτός του πεδίου επιπτώσεων ή πολύ μακριά από το επιχειρησιακό πεδίο του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Η επίθεση που δέχτηκε από ιρανικά drones η Βρετανική Βάση στην Κύπρο αποδεικνύει του λόγου το αληθές, υπογραμμίζοντας ότι η γεωγραφική εγγύτητα και η στρατηγική θέση της Ελλάδας σε συνδυασμό με τη συμμετοχή της σε διεθνείς οργανισμούς και τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, την καθιστούν αναπόσπαστο μέρος της ευρύτερης περιφερειακής αναταραχής.

Το κρίσιμο ερώτημα, δεν είναι αν η Ελλάδα επηρεάζεται από τον πόλεμο στην Μέση Ανατολή.

Αυτό είναι ήδη δεδομένο και δεν περιορίζεται στο ενδεχόμενο άμεσου στρατιωτικού πλήγματος σε κρίσιμες υποδομές, όπως η Βάση της Σούδας.

Οι επιπτώσεις του πολέμου εκδηλώνονται ήδη στην ελληνική, ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία, στην ενέργεια, στη ναυτιλία και στην ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, ενώ η μεταβολή των γεωπολιτικών ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο είναι βέβαιο, ότι θα  αναδιαμορφώσει τους συσχετισμούς ισχύος στην περιοχή.

Συνεπώς, το πραγματικό ερώτημα για την Ελλάδα, είναι το πώς θα διαχειριστεί τις συνέπειες του πολέμου και ποιες στρατηγικές θα επιλέξει για να προστατεύσει τα εθνικά της συμφέροντα και να ενισχύσει τη θέση της στο ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Υπό την ανωτέρω οπτική, η Ελλάδα καλείται αφενός να παραμείνει αξιόπιστος σύμμαχος της Δύσης και παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή, αφετέρου να διασφαλίσει ότι δεν θα μετατραπεί σε πεδίο κλιμάκωσης ή στόχο ασύμμετρων απειλών.

Οι βασικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή για την Ελλάδα  εκτείνονται από την ασφάλεια και την οικονομία έως τη ναυτιλία και τη διαχείριση περιφερειακών πιέσεων, που επηρεάζουν τόσο την κοινωνική σταθερότητα όσο και τη διεθνή θέση της χώρας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πιθανότητα μιας μικρής κλίμακας........

© Cretalive