Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Son yedi yazım edebiyatımız üzerine yeni bir tartışmayı teşvik eden, hatta kışkırtan nitelikteydi. Ben Silivri'de dijital medyayı (sosyal medya ve internet ortamını) izleyemiyorum, ama aldığım bilgiler sadece basılı gazetelerde değil, bu yazılarımın dijital ortamda da çok tartışıldığı yönünde. Cezaevi hayatımızda da öyle oldu, Türkiye'nin birçok noktasından gelen mektup ve faksların yanısıra, Silivri'de de hayli ilgi çekmiş görünüyor. Benim için mutluluktur.

Dolayısıyla titiz bir okur kitlesinden söz ediyoruz. Bu nedenle her iki yazımda da birer düzeltme yapmak şart oldu. Bana ulaşan bazı uyarılar nedeniyle değil –biri dışında böyle bir uyarı yok– gerekli olduğu için yapacağım.

TALAT PAŞA BİR NUMARAYDI

Birincisi; "Romanın / Edebiyatın Geri Dönüşü mü" başlıklı beş bölümlük seri yazımın 19 Eylül 2026 günü yayımlanan son bölümüne ilişkin. Bu bölümde İttihat ve Terakki Fırkası'nın siyasal ve örgütsel lideri Talat Paşa'nın, Osmanlı'nın 1. Dünya Savaşı'na girdiği sırada "sadrazam" olduğu şeklinde bir anlam çıkarılmasına yol açma olasılığı olan cümledir. Amacım, Talat Paşa'nın İttihat ve Terakki'nin bir numarası olduğunu vurgulamaktı. Enver Paşa da çok güçlü bir liderdir, ama bir numara değildir. Ordunun başkomutanı ve hareketin kahramanıdır.

Orijinal cümle, yani benim el yazımla ilettiğim metinde, cümle "sadrazam da olacak Talat Paşa.." diye devam ediyordu. Ancak yazının aktarılması sırasında "da olacak" kelimeleri düşünce, böyle bir anlam kaymasına yol açabilecek, çok zayıf da olsa, bir durum ortaya çıktı.

Talat Paşa, Osmanlı savaşa girdiğinde Dahiliye Nazırı, yani İçişleri bakanıydı. Enver Paşa ise Harbiye Nazırıydı. Sadrazam ise Sait Halim Paşa'ydı. Enver'in, Osmanlı'nın iki Alman savaş gemisinin Türk bayrağı çekip Karadeniz'de Rusya limanlarını top ateşine tutması sonucu fiilen savaşa girdiğini söylediği (haber verdiği) bakanlar kurulu toplantısı, Sadrazam Sait Halim Paşa'nın Boğaz'daki yalısında yapılıyordu. Talat Paşa ise 1917 başında sadrazam olacaktı. Ben söz konusu yazının ilgili bölümünde, tarihte bireyin rolüne işaret ederek, bilim dışı bir tezi eleştirdim. Enver Paşa'ya ilişkin yanlış değerlendirme ve........

© Birgün