Özel haberlerimizi ve günün öne çıkan gelişmelerini kaçırmamak için BirGün’ün WhatsApp kanalını buraya dokunarak hemen takibe alabilirsiniz.

Türkiye’den Almanya’ya göçü fiilen başlatan “işçi mübadelesi anlaşması”nın 65’inci yıldönümü yaklaşıyor. Bugünlerde ülkenin çeşitli yerlerinde düzenlenen resmi ve özel etkinliklerde 30 Ekim 1961’de imzalanan anlaşmayla Almanya’ya gelen insanlarımızın bu ülkenin gelişimine katkılarına övgüler yağdırılıyor. Aslında bir dönem Türkiye kaynaklı göçü sorun olarak gören siyasi gelenekte yer alan Başbakan Merz bile Berlin’deki resmi “kutlama”da bu süreci bir “Alman-Türk başarı öyküsü“ olarak tanımladı. Türkiye’den göç sayesinde Almanya’nın kültürel, ekonomik, bilimsel ve gastronomik açılardan daha da zenginleştiğini belirtti.

Merz bunları söyleyerek açıkça tabii ki Almanya’nın karşı karşıya olduğu yabancı düşmanlığından (tabii ki aynı zamanda Türk düşmanlığından da) beslenen faşizm tehlikesinin karşısında yer alıyor. Kuşkusuz onun başında olduğu hükümetin ve partinin politikalarının buradaki yabancı düşmanlığının büyümesinde de büyük bir rolü var. Ama anlaşılan, o da ülkedeki göçmenleri kitleler halinde sınır dışı etme fantezileriyle daha da güçlenen ve şu anki kamuoyu yoklamalarına göre ülkenin en büyük siyasi partisi konumunda olan aşırı sağcı parti AfD’nin (Almanya için Alternatif) bu projesinin neden olabileceği toplumsal risklerin farkında. Merz ve hükümeti Almanya’nın önümüzdeki dönemde Avrupa’da büyük bir savaşla karşı karşıya kalabileceğini savunuyor, ülkesini Avrupa’nın en güçlü silahlı gücü haline getirmeyi hedefliyor. Onun  Türkiye kökenli göçmenlere ilişkin bu olumlu sözleri aynı zamanda ülke içindeki barışa ilişkin bir tahkimat hazırlığı olarak da görülebilir. Türkiye’deki müttefikleri de onun bu jestini not etmiştir mutlaka.

BİZ ÇAĞIRDIK, ONLAR GELDİ

Aslında Almanya ilk başta Türkiye’den insan göçüne kesinlikle karşıydı.

İstenen işgücünün gelmesi, işi bitirdikten sonra da geldiği yere dönmesiydi...

Tabii öyle olmadı...

Yazar Max Frisch’in 1965 yılında başlayan süreci şöyle ifade etmişti: “Biz işgücü çağırdık ve insanlar geldi!”

Biraz geriye gidelim:

Bilindiği gibi İkinci Dünya Savaşı’nın ardından ortaya iki Almanya çıktı.

ABD, İngiltere ve Fransa’nın işgali altındaki batıdaki Almanya’da kurulan Federal Almanya Cumhuriyeti (FAC ya da Almanca yazılışının kısaltmasıyla BRD – 23 Mayıs 1949), kapitalist sistemin desteğiyle kimilerince “ekonomik mucize” olarak tanımlanan bir gelişme içine girdi. Savaşın galiplerinden Sovyetler Birliği’nin işgali altındaki doğuda Alman Demokratik Cumhuriyeti’ni (ADC ya da DDR – 7 Ekim 1949) kuranlar ise sosyalizmi gerçekleştirmeyi hedefliyorlardı.

Batı Almanya’daki hızlı büyümenin önünde büyük bir handikap vardı. Altı yıl süren büyük savaşta (1939-45) en az beş milyonu asker olmak üzere altı milyondan fazla Alman yaşamını yitirmişti. Yüzbinlerce asker savaş esiri olmuştu.

Yani ülkede büyük bir işgücü açığı vardı. Dönemin hükümeti bu açığı kapatmak için en kolay yolu seçti. Açık, yurtdışından getirilecek işçilerle kapatılacaktı. Bunun için önce İtalya’yla (1955), sonra da İspanya ve Yunanistan’la (1960) yapılan anlaşmalarla binlerce, o zamanki tabirle, “misafir işçi” olarak çalışmak üzere Almanya’ya “davet edildi”. (İşçi olarak çalıştırılmak üzere getirilen insanları, aynı zamanda “misafir” olarak........

© Birgün