ASSA, Amerikan Ekonomi Derneği (AEA) tarafından düzenlenen ve dünyanın dört bir yanından ekonomistleri bir araya getiren devasa bir konferanstır. Her yıl binlerce kişi katılır; yüzlerce oturum ve bildiri sunulur. Bunların büyük bölümü ana akım iktisat perspektifindedir; ancak Radikal İktisat Birliği (URPE) gibi heterodoks örgütler tarafından düzenlenen oturumlar da vardır. Bu yılki konferans Philadelphia’da gerçekleştirildi.

Her yıl raporumu iki yazıya ayırıyorum: ana akım ve radikal heterodoks. Önce ana akımla başlayalım. 2025’te olduğu gibi bu yıl da baskın tema yapay zekâ (YZ) ve bunun ekonomiler üzerindeki etkisiydi.

Canlı yayınlanan “Yapay Zekâ ve Verimlilik: Bu Kez Farklı mı?” başlıklı oturumda konuşmacılar büyük ölçüde hemfikirdi: yapay zekâ, en azından ABD’de verimlilik artışı açısından oyunun kurallarını değiştirecek. Evet, yapay zekânın verimlilik üzerindeki etkisi bir J-eğrisi biçimini alabilir; yani sanayide benimsenmesi, nitelikli işçilerin işten çıkarılması ve yeni işçilerin yapay zekâ kullanımına uyum sağlamasının zaman alması nedeniyle kısa vadede verimliliği düşürebilir. Ancak nihayetinde yapay zekâ, genel amaçlı bir teknolojiye (GPT) dönüşerek emek verimliliğinde sıçramaya yol açacaktır.

Bu yaklaşım, Stanford Üniversitesi’nden yapay zekâ iyimseri ve J-eğrisi teorisinin savunucusu Erik Brynjolfsson’un sunduğu ilk bildirinin ana temasını oluşturdu.

ABD Merkez Bankası (Fed) ve Brookings Enstitüsü’nden ekonomistler bu iyimserliği daha da ileri taşıdı. Onlara göre ampul gibi bazı emek tasarrufu sağlayan yenilikler, yaygınlaştıkça verimlilik artışını geçici olarak yükseltir; ancak pazar doyuma ulaştığında bu etki kaybolur. Yani saat başına üretim düzeyi bir defaya mahsus yükselir, fakat büyüme oranı kalıcı olmaz.

Buna karşılık iki tür teknoloji uzun........

© Aydınlık