Venezuela’dan İran’a: Sadece Petrol Değil Güç. Şayet Değil, Ne Zaman? |
ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth açıklamalarda bulunurken ABD Başkanı Donald Trump ve hemen yanındaki CIA Başkanı John Ratcliffe, Venezuela Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırılma operasyonunu canlı yayında izliyor. (Foto: X/WhiteHouse)
ABD’nin 3 Ocak 2026 Venezuela operasyonu dünyayı sarstı. Ancak son dönemde yaşananları parça parça okursak yanılırız. Venezuela’da “saraydan başkan kaçırma” görüntüleri, Kolombiya’ya yöneltilen açık müdahale tehditleri, İran’dan gelen yumuşak mesajlar, Miami’de Netanyahu ile yapılan kritik görüşmeler… Bunların her biri aynı filmin farklı sahneleri. Büyük bir senaryo var, aşama aşama uygulanıyor.
Artık “Olur mu olmaz mı?” değil, “Ne zaman ve nasıl?” soruları geçerli.
Venezuela krizi çoğu zaman petrolle açıklanıyor. Doğru; 350–400 milyar varillik devasa bir rezerv var; dünyada ilk sırada. Ama bir gerçek daha var: Petrol var, üretim yok.
1998’de 3,5 milyon varil/gün olan üretim bugün 750–850 bin varil/gün bandına düşmüş durumda. Altyapı çökmüş, teknoloji eskimiş, verimlilik düşük. Ayağa kaldırmak için on milyarlarca dolarlık yeni yatırım gerekiyor. Üstelik bu petrol ağır ve ekstra ağır; dünya üzerinde esasen Amerikan ve Çin rafinerileri işleyebiliyor.
Yani mesele yalnızca “petrol zenginliği” ve ona el konulması değil; petrolün kim tarafından ve hangi jeopolitik çerçevede kontrol edileceği.
Venezuela dosyasının arka planında, Latin Amerika’da yeniden diriltilen Monroe Doktrini var: “Güney Yarımküre bizim arka bahçemizdir.”
Hedef yalnızca petrol değil. Altın, bakır, nadir toprak elementleri ve hepsinden önemlisi bölgede güçlenen Çin–Rusya nüfuzunun sökülmesi. Panama’da 1989’dali işgalde gördük; Kolombiya’ya açık tehdit geldi. Donald Trump’ın “Sırada sen varsın” mesajı boşuna değil.
Nicolás Maduro yönetimi yolsuzluklarla ve kötü ekonomi yönetimiyle anılıyordu; halkın önemli bir bölümü için bu tablo sürpriz değildi. Ancak yaşananlar bir rejim değişikliğinin ötesine geçti. Ülkenin onuru kırıldı.
........