We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

SULTAN ABDÜLAZİZ İNTİHAR ETMEDİ (3) (SON)

12 1 1
24.06.2022

Nitekim, Sefir Elliot'un kendi kaleminden çıkmış şu sözleri de, darbeci paşalarla yakınlığını ortaya koymaktadır: “Osmanlı Devleti'nin birçok ıslahata muhtaç olduğunu öğrenip anlayacak kadar uzun bir müddet Türkiye'de bulunduğum için, padişah ile nâzırlarını kontrol edecek bir meclis kurulmadıkça, ıslahat gibi şeylerden bir fayda çıkmayacağını biliyordum. Mithat Paşa'nın bazı teşebbüslere giriştiğini haber aldığım zaman son derece sevindim ve kendini elimden geldiği kadar teşvik ve tahrik ettim” (Raif Karadağ, “Muhteşem İmparatorluğu Yıkanlar”, s. 258)!
Nizameddin Nazif Tepedelenlioğlu'nun belirttiğine göre, Mithat Paşa, İngiltere Sefiri Elliot'a yeni rejim hakkında şu açıklamayı yapar: “Hükümranlık salâhiyetini padişahtan alacak olan Millet Meclisi; ırk, din, mezhep farkına asla bakılmaksızın, bütün ahali bir tutularak yapılacak seçimlerle kurulacaktır.”
Nizameddin Nazif daha sonra şu tahlili yapıyor: “Böyle bir vaad, ilk bakışta insanî ve medenî bir hareket gibi görünür; fakat o günlerin şartlarına vurulunca anlayışsızlığın, ihtiyatsızlığın, dar görüşlülüğün en kötü ifadesi olduğu derhâl belirir. Zira,
1. Meclisler daima ekseriyetin ve teşkilâtlı grupların tesiri altında kalır.
2. Meclisler daima ekseriyetin fikrini ve arzusunu kanunlaştırır.
Hâlbuki, Osmanlı Devleti'nin 1876 yılında,
a. Bilgili (ve eğitimli) vatandaşlarının çoğu Hıristiyan'dı!
b. Teşkilâtlı zümreler ve gruplar hep Hıristiyan'dı!
Pek garip görünür ama, 1876 Türkiye'sini tam demokratik usullerle seçilmiş bir meclisin kontrolü altına sokmak demek, düpedüz, imparatorluğu bir plebisit ile, Hıristiyan Osmanlıların devamlı kontrolü altına sokmak demek olacaktı. Mithat Paşa Hazretleri ile, Yeni Osmanlılar denilen bir avuç (sözde) münevver, İngiltere Büyükelçisi sir Henry Elliot'un 'irşadları' ve her türlü maddî yardımları ile, işte böyle bir plâna hizmet etmekteydiler! Kurmayı tasarladıkları mecliste, ekseriyeti ellerinde bulunduran gayr-i Türk unsurlar birleşecek ve Osmanlı........

© Yeşilgiresun


Get it on Google Play