FAİZ-BORÇ SARMALINININ İLÂCI PLÂNLI KARMA EKONOMİDİR (3) |
İKİNCİ 5 YILLIK PLÂN DENEMESİ!İnönü döneminde Maliye Bakanlığında bir bürokrat olan Cahit Kayra, İsmet İnönü'nün Cumhurbaşkanlığı döneminde hazırlanan II. 5 Yıllık Plân konusunda şu bilgileri veriyor: “1943 yılında, 'Savaş Sonrası Plânlama Örgütü” adı altında, Bakanlardan oluşan bir çalışma komisyonu kuruldu. Bu komisyonun üyeleri Maliye Bakanı Nurullah Sümer, Ekonomi Bakanı Fuad Sirmen, Ticaret Bakanı Celâl Siren, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Şevket Raşit Hatipoğlu'dan oluşuyordu. Komisyonun sekreterliğini Şevket Süreyya Aydemir yapmaktaydı. Aslında bu plânı, Nurullah Sümer ile Şevket Süreyya Bey hazırlamışlardı. Bu plânın stratejisi, 'SANAYİLEŞME' idi. Plâna göre, sanayileşme dalları şöyle düzenlenmişti: Dokuma, Kağıt-Selülöz, İnşaat Malzemesi, Kimya Sanayisi, Makine-Madeni Eşya, Madencilik- Elektrik Santralleri. Plân'ın uygulama maliyeti 1.345 milyon liraydı ve bunun 610 milyon lirasının dışarıdan sağlanması düşünülmüştü. Hazırlanan plânın ikinci tablosunda, bu alanlardan her birinde kurulacak tesisler, teker teker ve bütün ayrıntılı bilgileri de içerecek şekilde gösterilmişti. Bu ciddî bir plândı ve Türkiye'nin ciddî anlamda sanayileşmesini hedefliyordu. Ne var ki Recep Peker Hükümeti ayrıldıktan sonra, yerine geçen Hasan Saka zamanında, bu plânlama uygulamadan çekildi. Amerikalılar, bu plânı alıp incelemeyi dahi reddetmişlerdi (“Devletçilik-Altın Yıllar-“, s. 383)!Ne yazık ki II. 5 Yıllık Plân Amerikalıların baskısıyla uygulamaya konulamamıştır. Atatürk'ün 1937 yılında yaptığı Meclis açış konuşmasını okurken içimiz hüzünle kaplanıyor: “…. Bu yıl içinde, denizaltı gemilerini memleketimizde yapmaya başladık. Hava........