We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close
Aa Aa Aa
- A +

MUSTAFA KEMAL PAŞA'NIN SAMSUN'A ÇIKIŞI, GENEL DURUM VE OSMAN AĞA HAKKINDAKİ RAPORU

7 1 1
19.05.2022

Mustafa Kemal Paşa, İstanbul'da kalmaktan huzursuzdu. Amacı bir an önce Anadolu'ya geçmek ve Milli Mücadele'yi başlatmaktı. Zira Batı'nın “Hasta Adam” teşhisini koyduğu, koca imparatorluk çökmek üzereydi. Yok etmek istedikleri imparatorluğun mirasından pay almak isteyen emperyalist güçler, kargalar gibi yurdumuza üşüşmeye başlamışlardı. Anadolu'nun durumuna bakıldığında, aklın ve mantığın benimseyebileceği hiçbir kurtuluş umudu kalmamış gibiydi.
Mütareke yıllarında, yurdumuzun en huzursuz yerlerinden biri de Samsun'du. Huzursuzluğun başlıca nedeni, yeni bir devlet kurma sevdasındaki Pontusçuların örgütlenmeleriydi. Samsun stratejik açıdan önem taşıyordu. Anadolu'ya açılan kapılar-dan biriydi. Güvenliğinin sağlanması gerekiyordu.
Samsun, İstanbul'daki İngiliz Komutanlığı'nın da ilgisini çekiyordu. Bölgenin güvenliği için, İngilizler 09 Mart 1919'da Samsun'a küçük bir askeri birlik çıkardılar. Merzifon'a da bir müfreze gönderdiler. Gelişen olaylar, birbirinin nedeni ve sonucu olarak akıp gitmeye başladı. Sürüp giden asayişsizlikler yüzünden, İngiliz Yüksek Komiserliği ve Karadeniz Ordusu Başkomutanlığı; İstanbul Hükümeti Genelkurmay Başkanlığı'nı sıkıştırarak ayrıntılı bilgiler istiyorlardı.
Giderek artan şikâyetlerin önlenmesi gerekiyordu. Olağanüstü yetkilerle Samsun'a güvenilir bir komutan göndermek tek çıkar yoldu. Gönderilecek komutan, bir ordu müfettişi olabilirdi. İngilizlerin şikâyetlerini önlemek için, Genelkurmay'ın ordu müfettişliklerini kurması uygun görülüyordu.


Harbiye Nezareti, konuyla ilgili olarak İngiliz Kıtaatı Başkomutanı Milne'e bir yazı gönderir. 08.05.1919 tarihli yazıda şöyle denilmektedir:
“Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu Müfettişliği'ne tayinine en etkili sebeplerden biri İngiltere Devleti Fahimesi temsilcisinin Bab-ı Ali'ye verdiği bir nota olmuştur.
Bu nota üzerine Sadrazam Paşa siyasi temsilci ile görüşmüş ve bir müfettiş gönderileceğini söylemiş ve bir çeşit itiraza da maruz kalmıştır. Özellikle o sıralarda Karargâh-ı Devletleri'nin dahi silahlarının toplanmadığı veya nakledilmediği hakkında birçok şikâyetleri de vardı.
Bundan dolayı hem bütün şikâyetin önünü almak ve hem de hükümetin mütarekename gereğince sorumlu olduğu güvenliği ve memleketin düzenini temin etmiş olmak için vekiller heyetince memleket üç güvenlik bölgesine ayrılmış ve her bölgeye bir müfettiş tayin edilmiştir ki, Mustafa Kemal Paşa da işbu müfettişlerden biridir. Yani ../../.. tarih ve ../../.. numaralı yazısında talep ve tasvip buyurduğunuz şekilde Yakup Şevki Paşa'nın yerine tayin edilmiştir. Ancak benzeri teşkilat olduğu için Ordu Kumandanı değil, Ordu Müfettişi unvanına sahiptir.”


Mustafa Kemal Paşa, işgal altındaki İstanbul'da bir şey yapamayacağını çok iyi biliyordu. İstanbul'da kalmaktan huzursuzdu. Gözlerini Anadolu'ya dikmiş bekliyordu. 9. Ordu'nun başına getirilmesi, İstanbul Hükümeti'ni bir takım sıkıntılardan kurtarabilecekti. Doğu'daki asayişi ve ateşkes anlaşması uygulamasını yürütebilecek en uygun kişi, Mustafa Kemal Paşa idi.
30 Nisan 1919'da, Mustafa Kemal Paşa 9.Ordu Komutanlığı'na atandı. Yeni göreviyle Mustafa Kemal Paşa'nın üslendiği yükümlülükler:
1- Görev bölgesinde iç huzurun geriye getirilmesi ve sürekli durumda tutulması.
2- Silah ve cephanelerin bir an önce toplattırılıp........

© Yeşilgiresun


Get it on Google Play